Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Yerel Bağımsızlık

Local İndependence

Tanım

Gizli değişkenli modellerde ve faktör analizinde, gözlenen değişkenler arasındaki tüm ortak varyansın temel gizli faktör tarafından açıklandığını ve hata terimleri arasında başka bir doğrudan ilişki bulunmadığını varsayan temel sayıltı.

Örnek Vaka / Uygulama

Beş maddelik bir kaygı ölçeği uygulayan bir araştırmacı, 2. ve 3. maddelerin neredeyse aynı kelimelerle ifade edildiğini fark eder. Katılımcıların bu iki maddeye verdiği yanıtlar arasındaki ilişki, gizli kaygı düzeyi hesaba katıldıktan sonra bile ortadan kalkmıyorsa, yerel bağımsızlık varsayımı ihlal edilmiştir; bu durumda maddelerden biri ölçekten çıkarılmalıdır.

Derin Analiz

Psikometri, Madde Tepki Kuramı (Item Response Theory) ve gizli yapı modellemesinde yerel bağımsızlık, modelin geçerliliğini belirleyen en kritik istatistiksel varsayımlardan biridir. Bu kavram, belirli bir gizli değişkenin (örneğin genel zeka veya depresyon düzeyi) etkisi sabit tutulduğunda, bireylerin farklı maddelere verdikleri tepkilerin istatistiksel olarak birbirinden bağımsız olması gerektiğini savunur. Eğer maddeler arasında artık korelasyonlar (residual correlations) kalıyorsa, bu durum yerel bağımsızlık varsayımının ihlal edildiğini gösterir; bu ihlal genellikle maddelerin içerik olarak birbirini tekrarlamasından, okuma becerisi gibi ikincil etkenlerden ya da testlet (testlet) yapılarından kaynaklanır ve kestirim hatalarını artırır.

Etimoloji

Latince 'locus' (yer, konum) kökünden türetilen 'local' sıfatı ile Orta İngilizce ve Latince 'independentia' (bağımsızlık, başkasına bağlı olmama) kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Marjinal bağımsızlık ile karıştırılır; marjinal bağımsızlık değişkenlerin genel toplamda ilişkisiz olmasını ifade ederken, yerel bağımsızlık gizli faktörün etkisi arındırıldıktan sonraki koşullu bağımsızlığı ifade eder.

Keşfetmeye Devam Edin

Gizli Değişken

Hidden Variable

İki değişken arasındaki nedensellik ilişkisini sahte şekilde yaratan veya maskeleyen, doğrudan gözlemlenemeyen ancak ölçülen parametreleri etkileyen keşfedilmemiş etken.

İncele

Madde Tepki Kuramı

IRT

Bireylerin gizil özelliklerini ve test maddelerinin karakteristik özelliklerini matematiksel modeller aracılığıyla inceleyen modern psikometri yaklaşımı.

İncele

Faktör Analizi

FA

Çok sayıda gözlenen değişken arasındaki ilişkileri inceleyerek, bu değişkenlerin gerisindeki daha az sayıdaki bağımsız ve ortak potansiyel yapıları (faktörleri) ortaya çıkaran çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.

İncele