Doğrudan Model
Direct Model
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikoloji alanında yapılan bir araştırmada, bireyin çocukluk çağı travmalarının (bağımsız değişken) yetişkinlikteki depresyon düzeyini (bağımlı değişken) ne ölçüde yordadığı incelenirken, bu ilişkide aracı rol oynayabilecek 'bilişsel esneklik' değişkeni analize dahil edilmezse, elde edilen yapı doğrudan model niteliği taşır.
Derin Analiz
Çok değişkenli analizlerde ve yapısal eşitlik modellemesinde (SEM) doğrudan model yaklaşımı, nedensellik zincirindeki mekanistik aracıları izole etmek veya yoksaymak suretiyle toplam veya doğrudan etki katsayılarını hesaplamaya odaklanır. Araştırmacı, değişkenler arasındaki kovaryans veya regresyon ilişkisini test ederken aracı değişkenin (mediator) varyansını denkleme dahil etmez. Bu durum, teorik çerçevenin parsimoni (sadelik) ilkesi gereği en az parametreyle en yüksek açıklayıcılığa ulaşmasını hedefler. Ancak karmaşık psikolojik ve nörodavranışsal süreçlerde, dolaylı etkilerin ihmal edilmesi tip I hata oranını artırabilir veya eksik değişken yanlılığına (omitted variable bias) yol açabilir.
Etimoloji
Latince 'dirigere' (doğrultmak, düzleştirmek) fiilinden türetilen 'directus' (aracısız, doğrudan) sıfatı ile Eski İngilizce kökenli 'model' (ölçek, kalıp, temsil) kelimesinin birleşiminden oluşan istatistiksel ve metodolojik terim.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Yapısal Eşitlik Modellemesi
Yapısal Eşitlik Modellemesi
SEM
Gözlenen değişkenler ile gizil (latent) değişkenler arasındaki karmaşık nedensel ilişkileri aynı anda test etmeye olanak tanıyan, çok değişkenli kapsamlı bir istatistiksel analiz yöntemidir.
İncele
Bağımlı Değişken
Bağımlı Değişken
Dependent Variable (DV)
Deneysel çalışmalarda bağımsız değişkendeki değişimin ardından gözlemlenen, korelasyonel araştırmalarda ise yordanması veya açıklanması hedeflenen sonuç ölçümüdür.
İncele