Doğum Sırası

Doğum sırası, bireyin aile içi dinamiklerdeki yerini ve buna bağlı erken dönem sosyal etkileşim kalıplarını inceleyen bir değişken olarak psikoloji tarihine yerleşmiştir. Alfred Adler, bireysel psikoloji kuramında bu kavramı kişilik gelişiminin kritik bir belirleyicisi olarak öne sürmüş; ilkdoğanların güç ve otorite arayışına, ortancaların rekabetçi yönlere, en küçük çocukların ise aşırı hoşgörüye bağlı özellikler geliştirdiğini savunmuştur. Ancak çağdaş ampirik araştırmalar ve büyük örneklemli meta-analizler, doğum sırasının kişilik özellikleri üzerinde doğrudan, güçlü ve tutarlı bir nedensel etkisinin bulunmadığını göstermiştir. Zeka testlerinde ilkdoğanların lehine gözlenen hafif puan farkları ise aile büyüklüğü ve kaynakların paylaşımı gibi sosyoekonomik ve demografik dolaylı değişkenlerle açıklanmaktadır. Modern gelişim psikolojisinde bu kavram, ebeveyn tutumları ve kardeşler arası etkileşimler gibi asıl belirleyici süreçlerin arkasında yer alan ikincil bir korelasyonel etken olarak ele alınmaktadır.