Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Duncan Çoklu Aralık Testi

Duncan’s Multiple Range Test (duncan’s MRT)

Tanım

Varyans analizi (ANOVA) sonrasında anlamlı bulunan F oranının ardından, hangi grup ortalamalarının birbirinden istatistiksel olarak farklı olduğunu belirlemek amacıyla kullanılan bir çoklu karşılaştırma testidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir klinik psikolog, üç farklı terapi yönteminin (Bilişsel Davranışçı Terapi, Kabul ve Kararlılık Terapisi ve Plasebo Grubu) sosyal kaygı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Yapılan tek yönlü ANOVA sonucunda gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmıştır ($F(2, 45) = 6.21, p < .01$). Hangi yöntemin diğerinden üstün olduğunu saptamak için Duncan Çoklu Aralık Testi uygulanarak grup ortalamaları sıralanmış ve ikili aralıklar karşılaştırılmıştır.

Derin Analiz

Duncan Çoklu Aralık Testi, genel bir ANOVA sonucunda en az bir çiftin farklı olduğu hipotezi doğrulandıktan sonra çiftler arası farkları incelemek üzere tasarlanmış post-hoc bir istatistiksel prosedürdür. Geleneksel bağımsız t-testlerinin aksine, tüm ikili karşılaştırmalarda kümülatif Tip I hata oranını (yanlış pozitif) kontrol altında tutmayı hedefler. Ancak Tukey HSD veya Scheffé testlerine kıyasla Tip II hataya (yanlış negatif) daha toleranslı olması, yani keşifsel güç (statistical power) sağlaması nedeniyle bazı metodologlar tarafından liberal bulunmuştur. Özellikle tarım, biyoloji ve sosyal bilimlerdeki çoklu grup tasarımlarında ortalamaları kademeli olarak kıyaslamak için yaygın bir kullanım alanına sahiptir.

Etimoloji

İngilizce 'Duncan' (Biyoistatistikçi David B. Duncan'ın soyadı, 19172006) + 'multiple' (Latince 'multiplex': kat kat, çoklu) + 'range' (eski Fransızca 'rang': sıra, dizi) + 'test' (Latince 'testum': toprak kap, deneme)

Karıştırmayın

Tukey HSD testi (Tukey katı bir aileye ait hata oranı koruması sağlarken Duncan testi daha liberaldir ve ikili karşılaştırmalarda anlamlılık bulma olasılığı daha yüksektir) ve Bonferroni düzeltmesi.