Duygu Çarkı
Feelings Wheel
Tanım
Bireylerin duygularını daha hassas bir şekilde tanımlamasını, anlamasını ve ifade etmesini sağlayan dairesel görsel araç.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik seans sırasında sürekli 'kötü hissediyorum' diyen bir danışana duygu çarkı sunulur; danışan merkezi incelediğinde hissettiğinin öfke değil, dış halkadaki 'hayal kırıklığı ve çaresizlik' olduğunu fark ederek terapötik içgörüyü derinleştirir.
Derin Analiz
Duygu çarkı, bilişsel davranışçı terapi ve diyalektik davranışçı terapide duygusal granülariteyi (duygu ayrıştırma becerisini) artırmak için kullanılan yapılandırılmış bir müdahale aracıdır. Merkezde temel evrensel duygular (mutlu, üzgün, öfkeli vb.) yer alırken, çarkın dış halkalarına doğru ilerledikçe bu birincil duyguların daha incelikli ikincil ve üçüncül türevlerine ulaşılır. Nörobiyolojik düzeyde, bu görsel araç amigdala kaynaklı ham ve istemsiz duygu tepkilerinin prefrontal korteks tarafından işlenmesini, adlandırılarak (affect labeling) regüle edilmesini ve üstbilişsel farkındalık kazanılmasını kolaylaştırır.
Etimoloji
İngilizce 'feeling' (duygu, hissetme) ve 'wheel' (tekerlek, çark) kelimelerinin birleşiminden oluşan görsel-metaforik bir terimdir.
Karıştırmayın
Rorschach testi (projektif bir kişilik testi olup duygusal hiyerarşiyi yapılandırmaz); Duygu çarkı ise yapılandırılmış bir psychoeducation ve öz-farkındalık materyalidir.