Duygusal Taşkın
Emotional Flooding
Tanım
Bireyin başa çıkma kapasitesini aşan, kontrol edilemeyen ve ezici bir yoğunluğa sahip ani duygu seli.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek çatışmalı bir tartışma sırasında nabzı dakikada 100'ün üzerine çıkan ve adrenalin salınımı doruğa ulaşan bir eş, karşısındakinin eleştirileri karşısında artık hiçbir mantıklı argümanı duyamaz hale gelir, zihni kapanır ve ya öfkeyle patlar ya da tamamen kabuğuna çekilerek iletişimi keser.
Derin Analiz
Duygusal taşkın, nörobiyolojik düzlemde sempatik sinir sisteminin aşırı uyarılması ve buna eşlik eden HPA (hipotalamus-hipofiz-adrenal) aksının ani aktivasyonu ile karakterizedir. Amigdalanın prefrontal korteksin üst düzey bilişsel kontrolünü domine etmesi (amigdala kaçırtması) sonucu mantıklı karar verme mekanizmaları geçici olarak devre dışı kalır. Klinik psikoloji ve çift terapilerinde (özellikle Gottman metodunda), bireyin kronik veya akut stresörler karşısında fizyolojik olarak 'savaş ya da kaç' eşiğini aşması ve bu durumun bilişsel işlemlemeyi kilitlemesi olarak incelenir. Kişi bu süreçte duygu düzenleme becerilerini geçici olarak kaybeder.
Etimoloji
İngilizce 'emotion' (duygu, latince 'emovere' [dışarı hareket ettirmek, sarsmak]) ve 'flooding' (su basması, taşkın, germen kökenli 'flod' kelimesinden türetilme) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Duygusal Sıkışma (Emotional Suppression) ile karıştırılır; duygusal sıkışmada birey duygularını bilinçli olarak bastırırken, duygusal taşkında duygular sisteme ani ve ezici bir dalgayla baskın çıkar.