Düzenleyici Odak Teorisi
Regulatory Focus Theory
Tanım
Bireylerin hedeflerine ulaşırken ve karar verirken terfi odaklı (kazanç odaklı) ya da önlem odaklı (güvenlik odaklı) olmak üzere iki farklı öz-düzenleme stratejisinden birini benimsediğini öne süren motivasyon çerçevesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir şirkette performans değerlendirmesi yapılacak iki çalışan düşünelim. İlerleme odaklı birinci çalışan, prim ve ödül kazanmak için inovatif projeler geliştirip büyük riskler alırken; önleme odaklı ikinci çalışan, işini kaybetmemek ve hatalardan kaçınmak için mevcut standartları korumaya ve prosedürleri harfiyen uygulamaya odaklanır.
Derin Analiz
E. Tory Higgins tarafından geliştirilen Düzenleyici Odak Teorisi, motivasyon psikolojisinde klasik yaklaşım olan 'haz-acı' (hedonizm) modelini daha spesifik bir boyuta taşır. Teori, insanların hedeflerine yönelirken iki farklı stratejik yönelime sahip olduğunu savunur: İlerleme odaklı (promotion focus) bireyler gelişim, başarı, ideal benlik ve kazançların getirdiği olumlu sonuçlara odaklanırken; önleme odaklı (prevention focus) bireyler güvenlik, emniyet, sorumluluklar, zorunluluklar ve kayıplardan kaçınma stratejilerine odaklanırlar. Nörobiyolojik düzeyde bu iki odak, beynin ödül sistemleri (özellikle dopaminerjik yollar) ile tehdit algısı ve kaygı devrelerinin (amigdala ve prefrontal korteks etkileşimi) farklı ağırlıkta çalışmasıyla ilişkilendirilir. Karar alma süreçlerinde çerçeveleme etkisini ve risk alma eğilimlerini açıklamada kritik bir modeldir.
Etimoloji
Latince 'regere' (yönlendirmek, yönetmek) kökünden türetilen 'regulatory' (düzenleyici) ile yine Latince 'focare' (ocak, odak noktası) kökünden gelen 'focus' kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Keşfetmeye Devam Edin
Öz Düzenleme
Öz Düzenleme
Self-regulation
Bireyin kendi davranışlarını öz-izleme, öz-değerlendirme ve öz-pekiştirme süreçleri aracılığıyla denetleme ve yönlendirme kapasitesi.
İncele