Egzersiz İntoleransı
Exercise İntolerance
Tanım
Fiziksel eforun nefes darlığı, ağrı, aşırı yorgunluk veya bulantı gibi semptomlara yol açması nedeniyle, bireyin yaşına ve kondisyonuna uygun normal düzeyde egzersiz yapamaması veya bu kapasitede azalma yaşanması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
45 yaşında kronik diyastolik kalp yetmezliği tanısı olan bir hasta, normalde rahatlıkla çıkabileceği hafif bir merdiven tırmanma eforu sonrasında aşırı nefes darlığı, baş dönmesi ve bacak kaslarında şiddetli kramp şikayetleriyle durmak zorunda kalmaktadır. Hastanın bu tablosu, kardiyak debinin artan metabolik ihtiyacı karşılayamamasına bağlı tipik bir egzersiz intoleransı örneğidir.
Derin Analiz
Egzersiz intoleransı, müstakil bir sendrom olmaktan ziyade kardiyovasküler, pulmoner, metabolik veya nöromüsküler patolojilerin altında yatan temel bir klinik belirteçtir. Kronik diyastolik kalp yetmezliği, kistik fibrozis, miyokondriyal hastalıklar ve kronik yorgunluk sendromu gibi tablolarda sıklıkla karşımıza çıkar. Fiziksel efor sırasında oksijen arzı ile talebi arasındaki dengenin kurulamaması, hücresel düzeyde oksidatif stres, laktik asit birikimi ve otonom sinir sistemi regülasyon bozukluklarını tetikler. Bu durum, kardiyopulmoner egzersiz testi (CPET) gibi laboratuvar yöntemleriyle objektif olarak ölçülebilir ve multisistemik homeostaz bozukluklarının erken teşhisinde kritik bir göstergedir.
Etimoloji
Latince 'exercitium' (egzersiz yapmak, çalıştırmak) ve 'intolerantia' (tahammül edemezlik, dayanıksızlık; in- [olumsuzluk] + tolerare [katlanmak, tahammül etmek]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Genel fiziksel yorgunluk (fatigue) veya hamlık ile sıklıkla karıştırılır. Ancak egzersiz intoleransı, normal bireylerin kolaylıkla tolere edebileceği düzeydeki efor karşısında, patolojik kökenli akut ve aşırı fizyolojik reaksiyonların (siyanoz, tansiyon düzensizlikleri, şiddetli bulantı) ortaya çıkmasıyla bunlardan ayrılır.