Eksistansiyel Yaşam
Existential Living
Tanım
Bireyin geçmişin pişmanlıkları veya geleceğin kaygıları olmaksızın, tamamen şimdi ve burada (here-and-now) kalabilmesi ve yeni deneyimlere esnek, önyargısız bir biçimde tepki verebilmesi yetisidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda, daha önce başarısız olduğu bir sunum nedeniyle panik yaşayan bir danışanın, geçmişteki anıyı bugüne taşımadan, odadaki seslere, kendi nefesine ve o anki jürinin yüz ifadelerine yargısızca odaklanarak yeni deneyimi taze bir gözle karşılaması eksistansiyel yaşamın somut bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Carl Rogers'ın insan merkezli kuramında 'tam işlevde bulunan insan' (fully functioning person) paradigmasının merkezinde yer alır. Fenomenolojik alanın dinamik doğasını kabul eden bu yaklaşım, bireyin sabit bir kimliğe hapsolmak yerine, her an akış halinde olan deneyimi savunma mekanizmaları devreye sokmadan karşılamasını inceler. Bilişsel ve davranışsal düzeyde, deneyimsel kaçınmanın (experiential avoidance) tam zıttı bir pozisyonu temsil eder; uyarıcılar karşısında otomatik bilişsel şemalarla tepki vermek yerine, o anın özgün koşullarına uyum sağlama esnekliğini (psikolojik esneklik) barındırır.
Etimoloji
Latince 'existere' (ortaya çıkmak, var olmak) fiilinden türetilen 'eksistansiyel' sıfatı ile Türkçe 'yaşam' kelimesinin birleşiminden oluşan bu kavram, bireyin kendi varoluşunu her an yeniden kurma kapasitesini ifade eder.
Karıştırmayın
Mindfulness (Bilinçli Farkındalık) ile sıklıkla karıştırılır; mindfulness daha çok dikkatin şimdiki ana odaklanmasını sağlayan bir meditasyon/farkındalık tekniğiyken, eksistansiyel yaşam Rogersyen teoride tüm kişilik organizasyonunu ve hayata yaklaşım felsefesini kapsayan daha geniş bir varoluşsal yönelimdir.