Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Elektronarkoz

Electronarcosis

Tanım

Konvülsif terapide nöbetin tonik fazını tetikleyecek ancak klonik fazını sınırlayacak veya önleyecek şekilde uygulanan elektrokonvülsif terapi formu.

Örnek Vaka / Uygulama

1940'lı ve 50'li yılların psikiyatri kliniklerinde, tedaviye dirençli ağır depresyon vakalarında standart EKT'nin kasılma şiddetini azaltmak amacıyla elektronarkoz protokolü denenmiş, ancak hastaların post-iktal konfüzyon sürelerinin uzaması ve bilişsel yan etkilerin belirginleşmesi nedeniyle bu teknikten vazgeçilmiştir.

Derin Analiz

Elektronarkoz, klasik elektrokonvülsif terapinin (EKT) modifiye edilmiş bir varyasyonudur ve beyne verilen elektrik akımının süresi ile miktarının manipüle edilmesi esasına dayanır. Nöbet aktivitesinin tonik evresini tetiklerken klonik hareketleri baskılamayı veya ortadan kaldırmayı hedefler. Tarihsel süreçte psikiyatrik bozuklukların tedavisinde ve derin bir rahatlama (sedasyon) ya da uyku hali indüklemek amacıyla denenmiştir. Ancak standart EKT protokollerine kıyasla terapötik etkinliğinin daha düşük olması ve yan etki profilinin daha yüksek seyretmesi nedeniyle güncel klinik uygulamalarda yerini güvenli ve rafine elektroterapi yöntemlerine bırakmıştır. Nörobiyolojik düzeyde, serebral korteks ve subkortikal yapılar üzerinde yoğun bir elektriksel inhibisyon ve nörotransmitter deşarjı yaratarak bilinç durumunu geçici olarak askıya alır.

Etimoloji

Modern Latince kökenli olup, Yunanca 'ēlektron' (kehribar, elektrik) ve 'narkōsis' (uyuşma, uyuşturma, derin uyku hali) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Elektrokonvülsif Terapi (EKT) ile sıklıkla karıştırılır; EKT hem tonik hem de klonik fazları içeren tam bir nöbet hedeflerken, elektronarkoz klonik fazı bilinçli olarak sınırlar. Elektrouyku (electrosleep) terapisi ile de benzeşir ancak elektronarkoz çok daha derin bir stupor ve nöbet benzeri aktivite üretmeyi amaçlar.