Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Erkek Merkezci

Androcentric

Tanım

Erkek bakış açısını norm veya evrensel standart olarak kabul eden, bu süreçte kadın deneyimini dışlayan ya da marjinalleştiren perspektif.

Örnek Vaka / Uygulama

Kardiyovasküler hastalık semptomları üzerine yapılan onlarca yıllık tıbbi araştırmaların yalnızca erkek denekler üzerinden yürütülmesi ve miyokard enfarktüsünün klasik göstergelerinin erkek anatomisine göre tanımlanması nedeniyle kadınlardaki atipik belirtilerin (örneğin sırt ağrısı, yorgunluk) uzun süre teşhis edilememesi.

Derin Analiz

Toplumsal cinsiyet çalışmaları, sosyal psikoloji ve feminist epistemoloji ekseninde incelenen bu kavram, bilimsel araştırmalardan kültürel üretime kadar geniş bir yelpazede erkek deneyiminin evrensel insan deneyimi olarak genellenmesi eğilimini açıklar. Nörobiyolojik veya klinik bir patolojiden ziyade, bilişsel yanlılıkların ve sosyokültürel normların akademik literatüre ve metodolojilere yansımasını tanımlayan analitik bir kategoridir. Araştırma örneklemlerinin sadece erkekler üzerinde yürütülüp sonuçların tüm tür için geçerli sayılması gibi metodolojik tuzakların temel kaynağını oluşturur.

Etimoloji

Yunanca 'andros' (erkek, insan) ve Latince 'centrum' (merkez) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; merkeze erkeği alan bakış açısını ifade eder.

Karıştırmayın

Ataerkillik (patriarchy) sosyal ve politik bir güç hiyerarşisini ifade ederken; erkek merkezcilik (androcentrism) epistemolojik ve bakış açısı merkezli bir yanlılıktır.