Eşyüzdelik Yöntemi
Equipercentile Method
Tanım
Farklı iki test veya ölçüm aracından elde edilen puanların, aynı yüzdelik dilime (percentile rank) karşılık gelmesi durumunda bu puanları birbirine eşitlemek için kullanılan istatistiksel bir eşleme yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bilişsel tarama testi geliştiren bir araştırmacı, yeni geliştirilen 'Form B' testinin zorluk derecesini, uzun yıllardır altın standart olan 'Form A' testi ile eşitlemek istemektedir. Rastgele seçilen bin kişilik örneklem grubuna her iki test uygulanır. Form A'dan 75 puan alan bir birey grubun %85'lik dilimindceyse, Form B'de de %85'lik dilime karşılık gelen puan (örneğin 71 puan) eşyüzdelik eğrisi kullanılarak matematiksel olarak 75 puana eşitlenir.
Derin Analiz
Psikometri ve psikolojik test geliştirme süreçlerinde, iki farklı formun ya da tamamen farklı iki ölçeğin ölçtüğü yapının aynı düzeydeki karşılığını bulmak metodolojik bir zorunluluktur. Eşyüzdelik yöntemi, doğrusal olmayan (non-linear) bir dönüşüm sağlayarak, her iki test dağılımının kümülatif yüzde frekanslarını eşleştirir. Bu işlem sonucunda, birinci testteki belirli bir x puanına denk gelen yüzdelik dilim ile ikinci testteki x puanına denk gelen yüzdelik dilimin popülasyon genelinde aynı olasılığa sahip olması sağlanır. Klasik Test Kuramı ve Madde Tepki Kuramı uygulamalarında form eşitleme (test equating) çalışmalarının temel taşıdır. Dağılımın normallik varsayımına bağımlı olmaması, özellikle çarpık puan dağılımlarında doğrusal yöntemlere kıyasla daha yüksek bir ekolojik ve istatistiksel geçerlilik sunar.
Etimoloji
Latince 'aequus' (eşit) + 'percentum' (yüzde) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş, psychometrics terminolojisinde test puanlarının eşdeğerliğini saptamak için kullanılan istatistiksel bir türetme prosedürüdür.
Karıştırmayın
Doğrusal Eşitleme (Linear Equating) ile karıştırılır; doğrusal yöntem yalnızca ortalama ve standart sapmaları eşitlerken, eşyüzdelik yöntemi dağılımın tüm şeklini (çarpıklık ve basıklık dahil) dikkate alarak birebir yüzde eşleşmesi yapar.