Etik İkilem
Ethical Dilemma
Tanım
İki veya daha fazla ahlaki ilkenin birbiriyle çatıştığı, her seçeneğin hem haklı gerekçelere hem de olumsuz sonuçlara sahip olduğu karar verme durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bakım ünitesinde solunum cihazına bağlı iki hastadan sadece birinin yaşama şansı varken, doktorun elindeki tek sağlam cihazı kime tahsis edeceğini seçmek zorunda kalması.
Derin Analiz
Etik ikilem, bireyin bilişsel ve ahlaki muhakeme kapasitesini, deontolojik (kural temelli) ve teleolojik (sonuç temelli) etik sistemler arasında sıkıştırarak test eden kognitif bir çıkmazdır. Bilişsel bilimler bağlamında, bu tür durumlarda ventromedial prefrontal korteks ve amigdala arasındaki etkileşimin rasyonel hesaplama ile duygusal sezgileri dengelemeye çalıştığı nörogörüntüleme çalışmalarında gösterilmiştir. Klinik ve deneysel psikolojide (örneğin Lawrence Kohlberg'in ahlaki gelişimi evreleri veya Heinz ikilemi bağlamında), bireylerin adalet, merhamet ve toplumsal normlar gibi çatışan değerleri nasıl ağırlıklandırdığını ölçmek için kullanılan standart bir psikometrik ve deneysel uyaran kümesidir.
Etimoloji
Eski Yunanca 'ethos' (karakter, töre, alışkanlık) ve 'dilemma' (di [iki] + lemma [önerme, varsayım] yani iki seçenekli çıkmaz) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ahlaki kaygı (moral distress) ile sıkça karıştırılır; ahlaki kaygı, doğru olanın ne olduğunu bilip kurumsal engeller nedeniyle onu gerçekleştirememektir, etik ikilem ise iki doğru arasında seçim yapma zorunluluğudur.