Etkileşimcilik
İnteractionism
Tanım
Zihin ve beden gibi ayrı tözlerin birbirini nedensel olarak etkilediğini savunan felsefi görüş ile davranışın hem içsel özelliklerin hem de dışsal durumların karşılıklı etkileşimiyle açıklandığı psikolojik yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Agresif bir kişilik özelliğine sahip bir bireyin (P), kütüphane gibi sessiz ve sakin bir ortamda (E) son derece sakin davranması, ancak aynı bireyin kuralların esnek olduğu ve kışkırtmanın yüksek olduğu bir trafik kavgasında (E) yüksek düzeyde öfke patlaması yaşaması (B), davranışın ne sadece kişiliğe ne de sadece duruma indirgenebileceğini, bu ikisinin dinamik etkileşiminin ürünü olduğunu gösterir.
Derin Analiz
Tarihsel kökleri Descartes'ın kartezyen düalizmine ve zihin-beden problemine kadar uzanan etkileşimcilik, felsefi düzlemde zihinsel ve fiziksel tözlerin birbirine nasıl etki ettiği sorunsalını ele alır. Kişilik psikolojisinde ise yaklaşım, insan davranışının ne yalnızca içsel kalıplarla (trait yaklaşımı) ne de salt çevresel determinizmle (durumsalcılık) açıklanabileceğini öne sürer. Lewin'in klasik formülasyonu olan B = f(P, E) denklemi (Davranış, Kişilik ve Çevrenin fonksiyonudur) bu perspektifin temelini oluşturur. Bireyin bilişsel süreçleri bağlamı şekillendirirken, bağlam da bireyin tepki repertuvarını modüle eder; böylece doğrusal değil, döngüsel ve rekürsif bir nedensellik ağı ortaya çıkar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Durumsalcılık (behavioral situationalism) ve Saf Özellik Teorileri (trait theories). Durumsalcılık davranışı yalnızca dışsal uyaranlarla açıklarken, saf özellik teorileri içsel yapıları önceler; etkileşimcilik ise bu iki faktörün ortak varyansını ve karşılıklı dönüştürücü gücünü inceler.
Keşfetmeye Devam Edin
Kartezyen Dualizm
Cartesian Dualism
René Descartes tarafından öne sürülen; evrenin uzam sahibi fiziksel madde (res extensa) ile düşünsel ve mekansal uzamı olmayan zihinsel tözden (res cogitans) oluşan iki ayrı kategoriye ayrıldığı felsefi ve ontolojik görüş.
İncele
Zihin-beden Problemi
Mind–body Problem
Ruhsal veya zihinsel süreçler (psişe) ile fiziksel beden (soma) arasındaki ilişkinin doğasını ve bu iki farklı alanın birbirini nasıl etkilediğini açıklamaya çalışan temel felsefi ve bilimsel sorundur.
İncele