Etkin Neşe
Active Joy
Tanım
Bireyin pasif bir duygulanım yaşamak yerine, bilinçli ve coşkulu eylemlerle duyduğu olumlu duygu durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Kişinin yalnızca bir başarıyı kutlamakla kalmayıp, bu başarıya götüren yaratıcı sürece aktif olarak katılması, sanat üretmesi veya toplumsal bir projede coşkuyla çalışırken hissettiği tatmin ve sevinç hali.
Derin Analiz
Pozitif psikoloji ve duygulanım bilimleri bağlamında etkin neşe, bireyin içsel motivasyonunu ve failliğini (agency) ön plana çıkaran dinamik bir duygu durumudur. Nörobiyolojik düzeyde, dopaminerjik ödül devrelerinin ve endojen opioid sistemlerinin sadece uyarıcısı değil, aynı zamanda bireyin kendi yarattığı hedef odaklı davranışların sonucudur. Pasif hazdan farklı olarak, öz-belirleme kuramı (self-determination theory) çerçevesinde özerklik, yetkinlik ve ilişkisellik ihtiyaçlarının doyurulmasıyla doğrudan ilişkilidir.
Etimoloji
Latince 'activus' (eyleme yönelik, faal) ve Eski İngilizce 'joye' / Latince 'gaudium' (mutluluk, haz, sevinç) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Pasif neşe veya haz (hedonia) ile karıştırılır; ayırt edici nokta etkin neşenin kişinin kendi üretken eylemlerinden ve bilişsel katılımından kaynaklanmasıdır.