Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

F Ölçeği

F Scale (fascism Scale)

Tanım

Autoriter kişilik yapısını; gelenekçilik, otoriter boyun eğme ve önyargı gibi alt boyutlar aracılığıyla ölçen öz-bildirim ölçeği.

Örnek Vaka / Uygulama

Araştırmacı, toplumsal önyargıların kökenini incelemek üzere katılımcılara 'Dünyada iki tür insan vardır: Güçlüler ve zayıflar' veya 'İnsanların çoğu bilmedikleri konularda fikir yürütmemelidir' gibi maddeler içeren F Ölçeği'ni uygular. Alınan yüksek puanlar, bireyin otoriter figürlere körü körüne itaati benimsediğini ve sosyal sapmalara karşı katı bir hoşgörüsüzlük sergilediğini gösterir.

Derin Analiz

1950 yılında Theodor Adorno, Else Frenkel-Brunswik ve meslektaşları tarafından geliştirilen F Ölçeği (Faşizm Ölçeği), bireylerin gizli veya açık faşizan eğilimlerini, önyargılarını ve otoriteryen potansiyellerini tespit etmek amacıyla tasarlanmıştır. Psikanalitik teorinin izlerini taşıyan bu araç; konvansiyonalizm, otoriter boyun eğme, otoriter saldırganlık, içsel gözleme karşı direnç (anti-intraception), batıl inanç ve kalıp yargı, güç ve sertlik, yıkıcılık ve alaycılık (cynicism), yansıtma (projectivity) ile cinsellik olmak üzere dokuz alt boyuttan oluşur. Sosyal psikoloji ve siyaset psikolojisi literatüründe antisemitizm, etnosentrizm ve ırkçılık gibi olguların bireysel düzeydeki kökenlerini anlamak için kritik bir ampirik temel sunar.

Etimoloji

İngilizce 'Fascism' (faşizm) kelimesinin baş harfinden türetilmiş olup, kökeni İtalyanca 'fascio' (demet, bağ) ve Latince 'fasces' (Roma lictorlarının taşıdığı otorite ve birlik sembolü sopa demeti) sözcüklerine dayanır.

Karıştırmayın

MMPI (Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri) gibi klinik patolojiye odaklanan testlerle karıştırılabilir; ancak F Ölçeği klinik bir bozukluğu değil, sosyopolitik tutumları ve kişilik eğilimlerini ölçer.