Geleneksel Sonrası Düzey
Postconventional Level
Tanım
Kohlberg'in ahlaki gelişim kuramının en üst evresi olup, ahlaki muhakemenin dışsal toplumsal baskılardan veya grup kimliklerinden bağımsız, evrensel ve öz-seçimli ilkelere dayandırılmasıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Tarihsel bir örnek olarak, Nazi Almanyası'nda kendi hayatını riske atarak Yahudileri koruyan sıradan vatandaşların davranışı, yasalara (konvansiyonel düzey) körü körüne uymak yerine evrensel insan hakları ilkesini (geleneksel sonrası düzey, 6. aşama) baz alan ahlaki muhakemenin somut bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Gelişim psikolojisi literatüründe Kohlberg'in modelinin zirvesini temsil eden bu düzey, bilişsel olgunlaşma ve soyut işlem becerileriyle doğrudan ilişkilidir. Birey artık kuralları körü körüne takip etmez; bunun yerine yasaların meşruiyetini adalet, insan hakları ve evrensel vicdan süzgecinden geçirerek değerlendirir. 5. aşamada toplumsal sözleşme ve demokratik uzlaşı ön plandayken, 6. ve en üst aşamada tamamen bireyin kendi içselleştirdiği soyut etik standartlar hâkimdir. Nörobiyolojik temelde, bu düzey gelişmiş prefrontal korteks aktivitesi, varsayılan durum ağı (default mode network) ve üstbilişsel (metakognitif) süreçlerle, yani başkalarının perspektifini alma (zihin kuramı) ve karmaşık etik ikilemleri çözme kapasitesiyle paralel ilerler.
Etimoloji
Karıştırmayın
Konvansiyonel düzey (geleneksel düzey) ile sıkça karıştırılır. Konvansiyonel düzeyde birey ahlakı toplumun beklentilerine, yasalarına ve düzenine göre belirlerken; geleneksel sonrası düzeyde yasalara dahi eleştirel yaklaşılır ve evrensel adalet ilkeleri yasaların önüne konur.
Keşfetmeye Devam Edin
Kohlberg'in Ahlaki Gelişim Kuramı
Kohlberg'in Ahlaki Gelişim Kuramı
Kohlberg’s Theory Of Moral Development
Ahlaki yargıyla ilişkili bilişsel süreçlerin, evrensel ve ardışık aşamalar boyunca ilerlediğini öne süren gelişimsel model.
İncele