Gelişimsel Dönem
Developmental Stage
Tanım
Bireyin yaşam döngüsü içerisinde belirli yeteneklerin, karakteristik özelliklerin veya davranış kalıplarının ortaya çıktığı belirli zaman aralığı.
Örnek Vaka / Uygulama
Jean Piaget'nin bilişsel gelişim kuramına göre 'işlem öncesi dönem'deki (2-7 yaş) bir çocuğun henüz korunum (conservation) ilkesini kavrayamaması, aynı miktardaki sıvının daha uzun bir kaba konulduğunda 'daha fazla' olduğunu iddia etmesi bu döneme özgü bilişsel sınırların somut bir göstergesidir.
Derin Analiz
Gelişimsel dönem kavramı, ontogenetik süreçlerin süreksizlik modelini temel alır. Erikson'un psikoososyal gelişim, Piaget'nin bilişsel gelişim veya Freud'un psikoseksüel gelişim kuramlarında olduğu gibi, her evre niteliksel olarak birbirinden ayrılan yapısal reorganizasyonları barındırır. Nörobiyolojik düzeyde bu dönemler; sinaptik budanma (synaptic pruning), miyelinasyon hızlanması ve prefrontal korteksin olgunlaşma evreleriyle doğrudan korelasyon gösterir. Adaptif bir dezavantaj veya çevresel stresör, ilgili evrenin kritik pencerelerinde (critical periods) ortaya çıkarsa, sonraki gelişimsel yörüngelerde kalıcı sapmalara neden olabilir.
Etimoloji
Fransızca 'développer' [açmak, sarmalını çözmek] fiilinden türetilen 'développement' kökü ile Latince 'stare' [durmak, konumlanmak] fiilinden gelen 'stadium' kelimesinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Yaş (chronological age) kavramı ile sıklıkla karıştırılır; yaş niceliksel bir zaman ölçüsüyken, gelişimsel dönem niteliksel yetkinlikleri ve davranışsal organizasyonu ifade eder.