Gelişimsel Düzeyler
Developmental Levels
Tanım
İnsan yaşam döngüsünün neonatal dönemden geç yetişkinliğe kadar uzanan ardışık biyolojik, psikolojik ve sosyal evreleri.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi yıllık klinik takibi yapılan bir bireyin, erken çocukluk dönemindeki güvenli bağlanma örüntüsünün, ergenlik (adolescence) düzeyindeki kimlik krizini atlatma kapasitesini ve nihayetinde erken yetişkinlikteki mesleki ve duygusal uyumunu nasıl yordadığının incelenmesi.
Derin Analiz
Gelişimsel düzeyler kavramı, insan yaşam boyu (lifespan) gelişim psikolojisinin temel omurgasını oluşturur. Ontogenetik süreç, niteliksel ve niceliksel değişimlerin belirli bir sıra izlediğini varsayar. Her evre, kendine özgü gelişimsel görevleri (developmental tasks), krizleri (Eriksonyen çerçevede) ve nörobiyolojik olgunlaşma basamaklarını barındırır. Sinaptik budanma, miyelinasyon hızındaki değişimler ve hormon profilleri bu düzeyler arasındaki geçişleri tetikler. Bilişsel gelişim (Piaget) ve psikanalitik evreler (Freud) bu düzeylerin alt kırılımlarını teorize ederken, güncel gelişimsel psikopatoloji yaklaşımı psikolojik bozuklukların hangi gelişimsel düzeyde ortaya çıktığına odaklanarak prognozu değerlendirir.
Etimoloji
Latince 'evolvere' (açılmak, sarmalını çözmek) fiilinden türetilen 'development' (gelişim) ve Eski İngilizce 'laevel' (yüzey, basamak) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Yaş grupları ile sıkça karıştırılır; yaş grupları sadece kronolojik bir kesit sunarken, gelişimsel düzeyler işlevsel, bilişsel ve biyolojik yetkinlik basamaklarını kapsayan psikolojik kategorilerdir.