Gender Normativity (Gender Normativity) | Psikoloji Sözlüğüm

Tanım

Cinsiyetin ifade, kimlik ve davranış boyutlarında standart, doğal ve doğru kabul edilen tek bir biçimi olduğu yönündeki toplumsal, kültürel ve kurumsal kabuller bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Erkek çocuklarına henüz bebeklikten itibaren mavi kıyafetler giydirilmesi, duygularını bastırmasının teşvik edilmesi ve sert oyunlara yönlendirilmesi; bu beklentilerin dışına çıkan çocukların ise akran zorbalığına veya aile içi baskıya maruz kalması.

Derin Analiz

Toplumsal cinsiyet normatifliği (gender normativity), bireylerin beden, kimlik ve ifade biçimlerinin ikili (binary) ve cisgender beklentilerle uyumlu olması gerektiğine dair örtük veya açık sosyal baskıları inceler. Sosyal psikoloji ve sosyoloji düzleminde, bu normlar hangi rollerin 'uygun' olduğunu dikte ederken, norm dışı davranışları stigmatizasyon, dışlama ve marjinalizasyon yoluyla cezalandırır. Kurumsal düzeyde ise eğitim, sağlık, hukuk ve iş gücü piyasası gibi yapıların bu ikili normlar etrafında organize olduğunu ve normatif dışı özneleri görünmez kıldığını ya da patolojize ettiğini gösterir.

Etimoloji

İngilizce 'gender' (cinsiyet, toplumsal cinsiyet) kelimesi ile Latince 'norma' (kural, ölçü, gönye) kökünden türetilen 'normativity' (normatiflik, kurallılık) sözcüklerinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Cisnormativity (cis-normativite - herkesin cisgender olduğu varsayımı) ve Heteronormativity (heteronormativite - heteroseksüelliğin tek normal cinsel yönelim olduğu varsayımı) ile sıklıkla karıştırılır. Gender normativity, cinsiyetin tüm ifade ve kimlik katmanlarını kapsayan daha üst ve geniş bir çatı kavramdır.