Genelleştirilmiş Taklit
Generalized İmitation
Tanım
Bir model tarafından daha önce hiç sergilenmemiş ve pekiştirilmemiş davranış biçimlerinin, geçmişteki taklit pekiştirme tarihçesine dayanarak kopyalanması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Otizm spektrum bozukluğu olan bir çocuğa terapisti tarafından el çırpma ve başını sallama gibi hareketler öğretilir ve bu davranışlar her başarılı taklit edildiğinde pekiçtir (ödüllendirilir). Daha sonra terapist, çocuğun daha önce hiç görmediği ve pekiştirilmediği yeni bir hareket olan 'burnuna dokunma' eylemini yapar. Çocuk, geçmişteki taklit etme ve ödüllendirilme deneyimlerinin genellemesi sayesinde, bu yeni hareketi de anında ve herhangi bir ön hazırlık olmaksızın taklit eder.
Derin Analiz
Genelleştirilmiş taklit, davranışçı psikoloji ve operant şartlandırma çerçevesinde, özellikle gözlemsel öğrenme ve edimsel davranış repertuarının genişlemesinde kritik bir işlev görür. Bireyin yalnızca doğrudan pekiştirilen belirli davranışları taklit etmekle kalmayıp, modelin sunduğu yeni ve daha önce hiç ödüllendirilmemiş davranış formlarını da otomatik olarak taklit etme eğilimi göstermesi, uyarıcı genellemesi ilkeleriyle açıklanır. Bu süreç, çocukların dil edinimi, sosyal beceriler ve karmaşık motor hareketleri hızla kazanmasında temel mekanizmalardan biridir. Klinik pratikte, gelişimsel yetersizlikleri olan bireylerde yeni davranışların öğretilmesinde yapılandırılmış müdahale programlarının temelini oluşturur.
Etimoloji
Latince 'generare' (üretmek, oluşturmak) kökünden türetilen genel terimi ile yine Latince 'imitari' (taklit etmek, benzerini yapmak) fiilinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Basit taklit (yalnızca daha önce ödüllendirilmiş spesifik davranışların birebir yinelenmesidir; yeni davranışları kapsamaz) ve latent öğrenme (davranışın hemen sergilenmeyip zihinsel olarak kaydedilmesi süreci).