Girdi-işlem-çıktı Modeli
İnput-process-output Model (IPO Model)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir acil servis tıp ekibinin kriz yönetimi incelenirken; hastanın travma durumu ve ekibin tecrübesi 'girdi' olarak alınır. Ekip üyelerinin stres altındaki iletişimleri, liderlik dinamikleri ve görev paylaşımı 'süreç' aşamasını oluştururken, hastanın hayatta kalma oranı ve müdahale süresi ise 'çıktı' olarak ölçülür.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler ve grup dinamiklerinde sistem yaklaşımının temel yapı taşını oluşturur. İnsan bilgi işleminde; çevresel uyarıcıların duyusal mekanizmalarla kodlanmasını (girdi), bu verinin üst düzey bilişsel işlevlerle işlenmesini (süreç) ve nihayetinde gözlenebilir davranışsal veya psikolojik tepkilere dönüşmesini (çıktı) modellenir. Benzer şekilde, grup psikolojisinde ve örgütsel davranışta; bireysel, grup bazlı ve durumsal değişkenlerin (girdi), grup içi etkileşim mekanizmalarıyla (süreç) harmanlanarak performans çıktılarını nasıl belirlediğini makro düzeyde açıklar. Mekanizma, doğrusal bir nedensellikten ziyade karmaşık sistemlerin girdileri nasıl manipüle ettiğinin haritalandırılmasını sağlar.
Etimoloji
İngilizce 'input' (içeri alma / girdi, *in-* [içeri] + *put* [koymak]), 'process' (işlem / süreç, Latince *procedere* [ilerlemek, devam etmek]) ve 'output' (çıktı, *out-* [dışarı] + *put* [koymak]) kelimelerinin birleşiminden oluşan sistem teorisi terminolojisi.
Karıştırmayın
Kara Kutu Modeli (Black Box Model) ile sıklıkla karıştırılır; ancak IPO modeli sistemin içindeki işleme süreçlerinin (process) de incelenmesine izin verirken, kara kutu yaklaşımı sadece girdi ve çıktılarla ilgilenir, iç mekanizmayı yoksayar.