Görünen Büyüklük
Apparent Size
Tanım
Bir uyarıcının retinadaki fiziksel izdüşümünden bağımsız olarak, gözlemci tarafından algılanan öznel boyutudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek bir balkondan aşağıya bakan bir klinisyen, caddede yürüyen bir insanı görece küçük bir leke olarak görür. Ancak gözlemci, o insanın minyatür bir oyuncak değil, uzakta yürüyen normal boyutta bir yetişkin olduğunu bilir. Beynin derinlik algısı verileriyle retinal boyutu Scale (Ölçek) eşlemesine tabi tutması sonucu, kişinin görünen büyüklüğü retkadaki küçük imajına rağmen gerçek boyutuna yakın algılanır.
Derin Analiz
Görünen büyüklük, görsel algı sistemimizin çevresel uyarıcıları yorumlarken kullandığı en kritik hesaplamalardan biridir. Retinaya düşen projeksiyonun boyutu, nesnenin uzaklığına bağlı olarak ters kare kuralına göre değişir; ancak insan beyni bu ham veriyi olduğu gibi kabul etmez. Algısal sistem, nesnenin uzaktaki konumunu hesaplamak için binoküler ipuçları, hareket paralaksı ve monoküler derinlik işaretlerini (lineer perspektif, gölgelendirme) entegre eder. Holway ve Boring'in (1941) klasik psikofizik deneyleri, derinlik ipuçları tamamen ortadan kaldırıldığında görünen büyüklüğün doğrudan retinadaki retinal imajın büyüklüğüne indirgendiğini, ancak normal ortamlarda beyinin boyutsal sabitlik mekanizmalarını devreye sokarak nesnenin gerçek büyüklüğüne yakın bir 'görünen büyüklük' ürettiğini göstermiştir.
Etimoloji
Latince 'apparere' (görünmek, ortaya çıkmak) fiili ile Anglo-Sakson kökenli 'size' (boyut, büyüklük) kelimelerinin birleşiminden oluşan psikofiziksel bir kavramdır.
Karıştırmayın
Boyut Sabitliği (Size constancy) ile sıklıkla karıştırılır. Boyut sabitliği, nesnenin uzaklığı değişmesine rağmen nesnenin gerçek boyutunun değişmez algılanması yeteneğiyken, görünen büyüklük bu sürecin anlık öznel çıktısıdır.