Hayırseverlik
Benevolence
Tanım
Temel kaynaklardan yoksun veya yardıma muhtaç bireylere yönelik, somut fayda sağlayan her türlü yardım eylemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yerel bir barınakta evsizlere gıda dağıtmak için gönüllü olan bir bireyin, bu yardımı öncelikli olarak yerel haber bültenlerinde tanınırlık elde etmek ve sosyal çevresindeki imajını güçlendirmek amacıyla yapması hayırseverlik kapsamına girer.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve davranış bilimleri literatüründe hayırseverlik, bireylerin prososyal (yardım edici) davranış sergilemesinin motivasyonel temellerini inceleyen önemli bir olgudur. Saf özgecilikten (altruism) farklı olarak, hayırsever eylemler içsel tatmin, toplumsal statü kazanma, suçluluk duygusunu azaltma veya dışsal ödüller (medyatik tanınırlık gibi) beklentisiyle motive edilebilir. Nörobiyolojik düzeyde, bu tür davranışların gerçekleştirilmesi sırasında mezolimbik ödül sisteminin (özellikle ventral striatum ve dopaminerjik yolların) aktive olduğu, bunun da bireyde 'sıcakglow' (warm glow) etkisi yaratarak yineleyici yardım davranışlarını pekiştirdiği fMRI çalışmalarında gösterilmiştir.
Etimoloji
Latince 'caritas' (değer, kıymetlilik, ilahi aşk) kelimesinden türetilmiş olup, Orta Çağ İngilizcesindeki 'charitee' formuyla karşılıksız veya karşılıklı yardımlaşma pratiklerini tanımlamak için literatüre girmiştir.
Karıştırmayın
Özgecilik (Altruism): Özgecilikte birey hiçbir dışsal veya içsel maddi/sosyal karşılık beklentisi olmadan tamamen başkalarının iyiliğini gözetirken, hayırseverlikte karşılık (statü, övgü, vicdani rahatlama) beklentisi bulunabilir.