Hipoaktif Cinsel İstek Bozukluğu
Hypoactive Sexual Desire Disorder
Tanım
Cinsel fantezilerin ve cinsel etkinlikte bulunma arzusunun kalıcı veya tekrarlayıcı bir biçimde yetersizliği ya da yokluğu durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
34 yaşında erkek hasta, son iki yıldır eşine karşı hiçbir cinsel istek duymadığını, mastürbasyon dürtüsünün de sıfıra indiğini belirterek kliniğe başvurmuştur. Yapılan tıbbi tetkiklerde organik bir patoloji saptanamamış; hastanın son dönemdeki yoğun iş stresi, performans kaygısı ve çiftler arası kronik iletişim çatışmalarının bu tabloyu tetiklediği anlaşılmıştır.
Derin Analiz
Hipoaktif cinsel istek bozukluğu (HSDD), bireyin öznel sıkıntı duymasına yol açan, cinsel arzu ve motivasyondaki belirgin düşüşü ifade eden psikoseksüel bir tablodur. DSM-5 ve DSM-5-TR sınıflandırmalarında kadınlarda bu durum Kadın Cinsel İleti/Uyarılma Bozukluğu çatısı altında ele alınırken, erkekler için spesifik olarak Erkek Hipoaktif Cinsel İstek Bozukluğu şeklinde ayrıştırılmıştır. Etyolojisinde; endokrinolojik faktörler (özellikle serbest testosteron düzeylerindeki dalgalanmalar), nörotransmitter dengesizlikleri (dopaminerjik yollardaki yetersizlikler ve serotonerjik baskılanma), kronik stres, eşler arası ilişkisel dinamikler ve geçmiş travmatik yaşantılar karmaşık bir ağ oluşturur. Tanı konulurken yaş, cinsiyet, yaşam bağlamı ve kültürel normlar mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Cinsel iktidarsızlık (erektil disfonksiyon) ile sıkça karıştırılır; ancak erektil disfonksiyon fizyolojik bir sertleşme sorunuyken, HSDD doğrudan arzu ve motivasyon eksikliğidir. Cinsel aversiyon bozukluğundan farkı ise aversiyonun cinsel temastan aktif bir kaçınma ve korku içermesi, HSDD'nin ise nötr bir ilgi yokluğu tablosu olmasıdır.