Hızlandırılmış Boylamsal Desen
Accelerated Longitudinal Design
Tanım
Geleneksel boylamsal ve kesitsel araştırma yöntemlerinin avantajlarını birleştirerek, gelişimsel değişimleri çok daha kısa bir takvim süresinde incelemeye olanak tanıyan kohort-sekansiyel araştırma deseni.
Örnek Vaka / Uygulama
8, 10 ve 12 yaşlarındaki üç farklı çocuk grubunun (kohort) bilişsel esneklik becerilerinin 3 yıl boyunca her yıl ölçülmesi. Bu sayede sadece 3 yıllık bir veri toplama takvimiyle, 8 yaşından 15 yaşına kadar olan (7 yıllık) geniş bir gelişimsel yörünge modellemesi elde edilir.
Derin Analiz
Gelişim psikolojisi ve yaşam boyu gelişim araştırmalarında, hem yaş grupları arasındaki farklılıkları (kesitsel) hem de zaman içindeki bireysel değişimleri (boylamsal) eş zamanlı olarak incelemek amacıyla geliştirilmiştir. Tamamen geleneksel bir boylamsal çalışmanın yıllar sürebilen maliyet, örneklem kaybı (atrition) ve test-tekrar test öğrenme etkileri gibi dezavantajlarını minimize eder. Farklı yaşlardaki birden fazla kohortun (doğum grubu) eş zamanlı olarak ve üst üste binen yaş aralıklarında kısa sürelerle takibi esasına dayanır. İstatistiksel modellemede çok düzeyli modeller (multilevel modeling) ve büyüme eğrisi analizleri (growth curve modeling) kullanılarak yaş, zaman ve kohort etkileri birbirinden ayrıştırılır.
Etimoloji
Latince 'accelerare' (hızlandırmak, lat. *ad-* + *celer* [hızlı]) + Latince 'longitudo' (uzunluk, boylam) + İngilizce 'design' (tasarım, plan)
Karıştırmayın
Kesitsel araştırma deseni (cross-sectional design) ile sıkça karıştırılır; kesitsel desen sadece tek bir zaman diliminde farklı yaşları karşılaştırırken, hızlandırılmış boylamsal desen aynı bireylerin zaman içindeki değişimini de takip eder.
Keşfetmeye Devam Edin
İzole Maymun
İzole Maymun
İsolate Monkey
Doğumda veya çok erken bir gelişim evresinde annesinden ayrılarak tamamen tecrit edilmiş bir ortamda büyütülen deneysel primat.
İncele
Kişisel Efsane
Kişisel Efsane
Personal Fable
Ergenlik dönemindeki benmerkezciliğin bir yansıması olarak, bireyin kendi benzersizliğine ve dokunulmazlığına duyduğu sarsılmaz inanç.
İncele
Üçüncül Döngüsel Tepki
Üçüncül Döngüsel Tepki
Tertiary Circular Reaction
Piagetyen kuramda, bebeğin yeni durumların gereksinimlerine uyum sağlamak amacıyla eski şemaları yaratıcı bir şekilde değiştirdiği ve aktif denemeler yoluyla yeni araçlar keşfettiği sensorimotor evre davranışı.
İncele
Özel Konuşma
Özel Konuşma
Private Speech
Bireyin, özellikle bilişsel süreçleri düzenlemek ve davranışı yönlendirmek amacıyla sesli bir şekilde kendi kendine konuşması.
İncele