İzole Maymun

İsolate Monkey

Tanım

Doğumda veya çok erken bir gelişim evresinde annesinden ayrılarak tamamen tecrit edilmiş bir ortamda büyütülen deneysel primat.

Örnek Vaka / Uygulama

Harry Harlow'un yürüttüğü klasik deneylerde, tamamen izole edilmiş odalarda (tel kafesler içinde, dış dünyayla görsel ve fiziksel teması kesilerek) büyütülen rhesus makakları, diğer maymunlarla bir araya geldiklerinde ya aşırı korku tepkileri vererek bir köşeye sinmiş ya da akranlarına karşı öngörülemez ve işlevsel olmayan bir şiddet/saldırganlık döngüsü sergilemişlerdir.

Derin Analiz

Harry Harlow'un öncülük ettiği gelişim psikolojisi ve bağlanma teorisi deneylerinde kullanılan izole maymunlar, erken dönem maternal yoksunluğun ve sosyal izolasyonun nörogelişimsel ve psikopatolojik etkilerini incelemek için kritik bir model oluşturmuştur. Tam tecrit (total social isolation) koşullarında büyütülen yavrular; stereotipik hareketler, ağır otistik benzeri davranışlar, korku-saldırganlık dengesinin bozulması ve yetişkinlikte cinsel/ebeveynlik işlevlerinde tam bir çöküş sergiler. Bu veriler, primatlarda sağlıklı duygusal ve sosyal gelişimin sadece biyolojik beslenmeye değil, temas konforuna ve erken dönem sosyal etkileşimlere mutlak surette bağımlı olduğunu ampirik olarak kanıtlamıştır.

Etimoloji

Latince 'insula' (ada) kelimesinden türetilen 'isolare' (ayırmak, tek başına bırakmak) fiili ile İngilizce 'monkey' sözcüğünün birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Yoksun bırakılmış maymun (peer-deprived monkey); tamamen izole edilmiş maymundan farklı olarak, annesiz büyümesine rağmen akranlarıyla etkileşime izin verilerek büyütülen deneklerdir ve sosyal bozulmaları tam tecrit vakalarına kıyasla daha hafiftir.

Keşfetmeye Devam Edin

Bağlanma Kuramı

Attachment Theory

Bebekler ile birincil bakım verenleri arasında evrimsel temelli yakınlık arayışı ve duygusal bağ kurma süreçlerini inceleyen, bireyin yaşam boyu duygu düzenleme kapasitesini şekillendiren kapsamlı gelişimsel kuram.

İncele

Maternal Yoksunluk

Maternal Deprivation

Bir bebeğin veya küçük çocuğun, annesi ya da birincil bakım vericisi tarafından ihmal edilmesi, erken yaşta kaybedilmesi veya yetersiz bakım görmesi nedeniyle erken dönem gelişiminin olumsuz etkilenmesi durumu.

İncele

Temas Konforu

Contact Comfort

Yavruların veya bebeklerin, yumuşak materyallerle fiziksel temas kurduklarında deneyimledikleri yatıştırıcı ve pozitif etki.

İncele