IBS
IBS
Tanım
Altta yatan organik bir patoloji olmaksızın, bağırsak motilitesinde bozulma ve visseral aşırı duyarlılık ile karakterize kronik gastrointestinal fonksiyonel bozukluk.
Örnek Vaka / Uygulama
32 yaşındaki bir danışan, her önemli iş sunumu veya akademik sınav öncesinde şiddetli karın krampları ve acil tuvalet ihtiyacı şikayetiyle başvurmuştur. Yapılan gastroenterolojik tetkiklerde (kolonoskopi, kan tahlilleri) hiçbir yapısal bozukluk veya inflamasyon saptanmamış, tablonun stresle tetiklenen visseral hipersensitiviteye bağlı IBS olduğu doğrulanmıştır.
Derin Analiz
IBS, biyopsikososyal modelin gastrointestinal sistemdeki en belirgin tezahürlerinden biridir. Beyin-bağırsak aksının (gut-brain axis) çift yönlü iletişimindeki disfonksiyon, enterik sinir sistemi ile merkezi sinir sistemi arasındaki nörokimyasal sinyalleşmeyi bozar. Serotonin (5-HT) metabolizmasındaki sapmalar, enteral motiliteyi ve mukozal sekresyonu doğrudan etkiler. Klinik pratikte Rome IV kriterleri çerçevesinde teşhis edilir; karın ağrısı veya kramp, dışkılama sıklığında ve formunda değişimlerle (konkülsiyon, diyare veya mikst tip) kendini gösterir. Stres, anksiyete ve travmatize olmuş otonom sinir sistemi yanıtları, sempatik tonusu artırarak semptomların şiddetini doğrudan tetikler.
Etimoloji
İngilizce 'Irritable Bowel Syndrome' (Huzursuz Bağırsak Sendromu) ifadesinin akronimidir. Latince 'irrimare' (tahriş etmek) ve Grekçe 'syndromon' (bir araya gelme, belirtiler kümesi) kelimelerinin modern Tıp İngilizcesindeki birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (IBD - Crohn ve Ülseratif Kolit) ile sıklıkla karıştırılır; IBD mukozal hasar, ülserasyon ve immünolojik inflamasyonla karakterize organik bir hastalıktır, IBS ise yapısal hasarın bulunmadığı bir fonksiyonel bozukluktur.