Lobotomi
Lobotomy
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
1940'lı yıllarda, akut şizofreni tanısı almış ve sürekli şiddet eğilimi gösteren bir hastaya, göz çukurundan ince bir buz kıracağı benzeri aletle (transorbital lobotomi) girilerek prefrontal bağlantıların tahrip edilmesi, hastanın dışsal ajitasyonunu azaltsa da inisiyatif alma, soyut düşünme ve duygusal tepki verme kapasitesini kalıcı olarak ortadan kaldırmıştır.
Derin Analiz
Lobotomi, yirminci yüzyılın ortalarında psikiyatri tarihinde devrim yaratma iddiasıyla ortaya çıkmış ancak nöroşirürji ve etik sınırları açısından büyük tartışmalar doğurmuş psikoşirürjik bir müdahaledir. Antonio Egas Moniz'in öncülük ettiği ve Walter Freeman tarafından popülarize edilen bu teknik; prefrontal korteks ile talamus arasındaki liflerin mekanik olarak kesilmesine dayanır. Amaç, özellikle tedavi dirençli şizofreni, şiddetli anksiyete ve ajitasyon vakalarında duygulanımı köreltmek ve hastanın yıkıcı semptomlarını baskılamaktı. Ancak işlem, yürütücü işlevlerde kalıcı kayıplara, kişilik değişimlerine ve ağır apati hallerine yol açtığı, ayrıca modern psikofarmakolojinin gelişimiyle birlikte tıbbi geçerliliğini tamamen yitirmiştir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Lobektomi (bir beyin lobunun cerrahi olarak tamamen çıkarılması) ve leukotomi (aslında lobotomi ile eşanlamlıdır ancak sadece beyaz cevher liflerinin kesilmesine odaklanır). Lobotomi bir çıkarma işlemi değil, bağlantı kesme (disizolasyon) işlemidir.