Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İkili Frekans Dağılımı

Bivariate Frequency Distribution

Tanım

İki kategorik değişkenin gözlenen frekanslarına göre olası tüm kombinasyonlarını gösteren istatistiksel dağılımdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir araştırmacı, bir üniversitedeki öğrencilerin cinsiyetleri (Kadın, Erkek) ile ana dal tercihleri (Mühendislik, Sosyal Bilimler, Sağlık) arasındaki ilişkiyi incelemek istemektedir. Elde edilen veriler, her bir cinsiyet grubunda kaç kişinin hangi alanda eğitim gördüğünü gösteren bir ikili frekans dağılımı tablosuna dökülür; böylece hangi fakültede hangi cinsiyet dağılımının baskın olduğu somut bir şekilde gözlemlenir.

Derin Analiz

İkili frekans dağılımı, iki ayrı kategorik değişken arasındaki eşzamanlı dağılımı incelemek için kullanılan temel bir çok değişkenli istatistiksel araçtır. Genellikle çapraz tablo (contingency table) veya iki yönlü frekans tablosu biçiminde yapılandırılır. Satırlar birinci kategorik değişkenin düzeylerini, sütunlar ise ikinci kategorik değişkenin düzeylerini temsil ederken; hücreler bu iki durumun kesişim kümesindeki gözlem sayısını (frekansını) barındırır. Bu dağılım, değişkenler arasındaki olası bağımlılığı, ilişkisel örüntüleri veya ortak dağılım özelliklerini nonparametric testler (örneğin Ki-Kare Bağımsızlık Testi) öncesinde görselleştirmek ve matematiksel olarak betimlemek için kritik bir basamaktır. Olasılık teorisinde ise iki kesikli rassal değişkenin ortak olasılık kütle fonksiyonunun ampirik karşılığı olarak işlev görür.

Etimoloji

Latince 'bi-' (iki kez, çift) + 'vis' (kuvvet/değişken) ve Orta İngilizce 'frequencia' (sıklık, kalabalıklık) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Tek değişkenli frekans dağılımı (univariate frequency distribution) yalnızca tek bir değişkenin frekansını inceler; korelasyon matrisi ise kategorik verilerden ziyade sürekli değişkenler arasındaki doğrusal ilişki katsayılarını özetler.