Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İkili Seçim

Binary Choice

Tanım

Karar verme süreçlerinde yalnızca iki alternatif seçeneğin bulunduğu durum.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir hastanın açık kalp ameliyatını kabul edip etmeme yönündeki hayati kararı veya bir tüketicinin market reyonunda iki farklı marka arasından yalnızca birini satın alma eylemi ikili seçime örnektir.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve karar teorisinde ikili seçim, bireyin bilişsel yükünü minimize eden en temel karar verme biçimidir. Nöral düzeyde, bu tür seçimler genellikle prefrontal korteks ile bazal ganglionlar arasındaki sinaptik devrelerin rekabetçi inhibisyon mekanizmaları aracılığıyla çözümlenir. Beyin, iki seçenekten birini (örneğin evet/hayır, yaklaşma/kaçınma) aktive ederken diğerini baskılar. Bu süreç, sinyal tespit teorisi (signal detection theory) ve karar verme modellerinde (drift-diffusion model) eşik değerlerinin aşılmasıyla matematiksel olarak modellenir.

Etimoloji

Latince 'bini' (ikişerli, ikili) kökünden türetilen 'binary' sıfatı ile Eski İngilizce 'céosan' (seçmek, tercih etmek) fiilinden gelen 'choice' kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.

Karıştırmayın

Çoklu seçim (multiple choice) ile karıştırılır; temel fark, alternatif sayısının ikiden fazla olması durumunda bilişsel karmaşıklığın ve arama stratejilerinin üstel olarak artmasıdır.