İknanın Tek Modeli
Unimodel Of Persuasion
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir tüketicinin yeni piyasaya çıkan bir akıllı telefonu incelemesi. Tüketici ister telefonun teknik işlemci kapasitesini (karmaşık bilgi) incelesin, isterse teknoloji blog yazarının popülaritesini (yüzeysel ipucu) baz alsın; Kruglanski'nin modeline göre her iki bilgi parçasını da 'Eğer bu telefon yüksek megapiksele sahipse, o halde fotoğraf kalitesi iyidir' veya 'Eğer bu yazar güvenilirse, o halde cihaz kalitelidir' biçiminde 'eğer-o halde' önermeleriyle kanıt olarak işler. Aralarındaki tek fark, teknik detayları incelerken harcanan bilişsel çabanın, yazarın adına bakarak karar vermeye kıyasla çok daha yüksek olmasıdır.
Derin Analiz
Arie W. Kruglanski ve meslektaşları tarafından geliştirilen iknanın tek modeli, geleneksel ikna kuramlarındaki ikili süreç (dual-process) varsayımlarına meydan okur. Ayrıntılandırma Olasılığı Modeli (ELM) veya Sezgisel-Sistematik Model'in aksine, bu yaklaşım merkezî ve çevresel yolların veya sezgisel ve sistematik işlemlerin niteliksel olarak birbirinden farklı iki ayrı mekanizma olmadığını öne sürer. Bunun yerine, tüm bilgi türleri (ister mesajın argüman gücü, ister kaynağın uzmanlığı, isterse yüzeysel ipuçları olsun) aynı temel mantıksal işlemden geçer: 'Eğer X verisi varsa, o halde Y sonucu çıkar'. Bilgi işleme sürecindeki temel fark, iki farklı mekanizmanın varlığından değil, bireyin harcadığı bilişsel çabanın derecesinden (uzunluk veya derinlik) kaynaklanır.
Etimoloji
Karıştırmayın
Ayrıntılandırma Olasılığı Modeli (ELM) ve Heuristic-Systematic Model (HSM). Temel ayırt edici fark; ELM ve HSM'nin niteliksel olarak farklı iki bilgi işleme yolu (merkezi/çevresel ya da sezgisel/sistematik) öngörmesine karşın, iknanın tek modelinin tüm bilgileri tek bir nitelikte, yalnızca çaba derecesi değişen 'eğer-o halde' çıkarımlarıyla açıklamasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Tutum Değişimi
Tutum Değişimi
Attitude Change
Bir bireyin herhangi bir nesne, olay veya konuya yönelik tutumlarında, dışsal sosyal etkenler ya da içsel bilişsel süreçler sonucunda meydana gelen her türlü modifikasyon.
İncele