İleri Yer Değiştirme
Forward Displacement
Tanım
Parapsikoloji deneylerinde katılımcının tahmininin, mevcut hedef yerine serideki bir sonraki hedefle eşleşmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir kart testi seansında katılımcıya sırayla beş kart gösterilecektir. Katılımcı birinci kart için tahmin yürütmesi istendiğinde, birinci kartı bilmek yerine aslında sırada ikinci olarak gelecek olan kartın sembolünü söyler. Bu durum ikinci, üçüncü ve dördüncü kartlarda da tutarlı bir şekilde bir sonraki kartı tahmin etme şeklinde tekrarlanırsa ileri yer değiştirme olarak kaydedilir.
Derin Analiz
Deneysel parapsikoloji ve olağanüstü algı (ESP) çalışmalarında, Zener kartları veya benzeri uyaran dizileri kullanılırken karşılaşılan istatistiksel bir sapma modelidir. Katılımcının niyet ettiği veya seslendirdiği tahmin ('call'), o anki uyaranla değil, zamansal olarak hemen sonra sunulacak olan uyaranla korelasyon gösterir. Klasik olasılık kuramı ve zaman algısı açısından anomali teşkil eden bu olgu, araştırmacılar tarafından sıklıkla prekognisyon (geleceği bilme) iddiasının bir delili olarak öne sürülür. Bilişsel ve nöropsikolojik açıdan ise dikkat kaymaları, zamansal kodlama hataları veya ardışık veriler arasındaki istatistiksel tesadüflerin bir ürünü olarak incelenir.
Etimoloji
İngilizce 'forward' (ileri, geleceğe yönelik) ve 'displacement' (yer değiştirme, yerinden oynatma; Latinkan kökenli 'dis-' [uzaklaştırma] + 'placare' [yerleştirmek]) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Geri yer değiştirme (backward displacement - tahminin mevcut hedef yerine geçmişteki bir hedefle eşleşmesi) ve normal tesadüfi isabet.