İmpulsif Karakter
İmpulsive Character
Tanım
Olası sonuçları yeterince değerlendirmeden ve düşünmeden, ani hareket etme eğilimiyle karakterize bir kişilik örüntüsüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmili yaşlarının başında olan bir danışanın, çalıştığı iş yerinde yöneticisiyle yaşadığı geçici bir anlaşmazlık sonrasında, herhangi bir maddi güvencesi veya yeni bir iş teklifi olmaksızın aniden istifa etmesi ve aynı gün içinde tüm birikimini riskli bir yatırım aracına yatırması impulsif karakter yapısının klasik bir dışavurumudur.
Derin Analiz
İmpulsif karakter yapısı, bireyin dürtü kontrol mekanizmalarındaki işlevsellik kaybı veya gelişimsel yetersizliği ekseninde şekillenir. Nörobiyolojik temelde, prefrontal korteksin (özellikle ventromedial ve orbitofrontal alanların) amigdala ve limbik sistem üzerindeki inhibitör kontrolünün zayıflığıyla ilişkilendirilir. Bu durum, uyaran ile tepki arasındaki mesafenin ortadan kalkmasına, anlık ödül beklentisinin (delayed gratification kapasitesinin düşüklüğü) uzun vadeli olumsuz sonuçlara baskın gelmesine yol açar. Klinik düzlemde antisosyal, borderline veya histrionik kişilik bozukluklarının alt bileşeni olarak görülebildiği gibi, tek başına sürekli bir davranışsal eğilim olarak da tezahür edebilir.
Etimoloji
Latince 'impulsus' (itme, dürtme, harekete geçirme) fiilinden türetilmiş olup, Fransızca 'impulsif' kelimesi aracılığıyla psikiyatri literatürüne girmiştir.
Karıştırmayın
Kompulsif davranışlarla sıklıkla karıştırılır; ancak kompulsiyonlar kaygıyı azaltmak için yapılan tekrarlayıcı ve kural odaklı eylemlerken, impulsivite anlık bir haz veya rahatlama arayışıyla yapılan, düşünülmemiş eylemlerdir.