İnvaryans
İnvariance
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının, geliştirdiği anketin hem kadınlar hem de erkekler için aynı yapıyı ölçüp ölçmediğini (ölçme değişmezliği) doğrulayıcı faktör analiziyle incelemesi veya hareket eden bir arabanın mesafesi değiştikçe retinadaki görüntüsü küçülmesine rağmen beyinde arabanın gerçek boyutunun sabit algılanması.
Derin Analiz
Bilişsel bilimler, ekolojik algı teorisi ve istatistikte temel bir yapı taşını oluşturur. Gibsoncı ekolojik algıda, çevre ve nesnelerin dinamik bakış açıları veya ışıklandırma değişimlerine rağmen değişmeyen yapısal özellikleri (örneğin şekil veya boyutsal oranlar) algısal sistem tarafından doğrudan yakalanır. İstatistiksel bağlamda ise, veriler üzerinde yapılan doğrusal veya doğrusal olmayan dönüşümler (örneğin bir teste sabit bir değer eklenmesi) sonrasında bile test skorları arasındaki farkların veya ilişkisel parametrelerin (örneğin faktör yüklerinin) sabit kalmasını ifade eder. Ölçme değişmezliği (measurement invariance), psikometrik testlerin farklı gruplar veya zaman dilimleri arasında aynı psikolojik yapıyı aynı ölçüde temsil edip etmediğini test etmek için kritik öneme sahiptir.
Etimoloji
Latince 'in-' (olumsuzluk, -me/-ma) ve 'variare' (değişmek, çeşitlendirmek) fiilinden türetilen 'invariantia' sözcüğüne dayanır; değişmezlik ve sabit kalma durumunu ifade eder.
Karıştırmayın
Genellikle 'sabitlik' (constancy) kavramı ile karıştırılır; sabitlik daha çok duyusal algıdaki değişmezlikleri (renk veya şekil sabitliği) tanımlarken, invaryans hem algısal hem de matematiksel/istatistiksel dönüşüm altındaki değişmezlikleri kapsayan daha geniş bir üst kavramdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Ekolojik Algı
Ecological Perception
Bir organizmanın, laboratuvar ortamından bağımsız olarak, doğal ve gerçek dünyasındaki ekolojisi içinde hareket ederken çevresel olanakları (affordances) ve değişmezlikleri (invariances) doğrudan tespit etme süreci.
İncele
Ölçme Değişmezliği
Measurement İnvariance
Bir psikometrik aracın veya ölçeğin, farklı grup ve popülasyonlarda aynı yapısal özellikleri aynı psikolojik anlamda ölçtüğünü gösteren istatistiksel özellik.
İncele