Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İşlevsel Bağımsızlık Ölçütü

Functional Independence Measure (FIM)

Tanım

Rehabilitasyon süreçlerinde bireylerin motor, bilişsel ve öz bakım becerilerindeki günlük işlevsellik düzeyini 18 maddelik 7'li derecelendirme ölçeğiyle değerlendiren klinik ölçüm aracıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

İnme (felç) geçiren 58 yaşındaki bir hastanın hastaneye yatış ve taburculuk aşamalarındaki rehabilitasyon etkinliğini ölçmek için FIM uygulanır. Yatış anında tekerlekli sandalyeden yatağa geçişte (transfer) ve yemek yeme sırasında tamamen başkasına bağımlı olan hasta (1 puan), 6 haftalık yoğun fizik tedavi ve ergoterapi sonucunda bu aktiviteleri kısmi yardımla veya gözetim altında yapabilecek seviyeye geldiğinde (4-5 puan) ölçek toplam skorundaki artışla tedavi başarısı somut olarak belgelenmiş olur.

Derin Analiz

İşlevsel Bağımsızlık Ölçütü (FIM), nörolojik, ortopedik veya travmatik hasar sonrasında bireyin ne ölçüde başkalarına bağımlı olduğunu ya da bağımsız hareket edebildiğini saptamak amacıyla geliştirilmiş standart bir klinik değerlendirme bataryasıdır. Araç; yemek yeme, kişisel bakım, banyo, giyinme, tuvalet kullanımı, transferler, lokomosyon, anlama, ifade etme, sosyal etkileşim, problem çözme ve bellek gibi temel yaşam alanlarını kapsayan 18 parametre içerir. Her bir parametre, tamamen bağımlı olunan durumdan (1 puan) tamamen bağımsız olunan duruma (7 puan) kadar uzanan 7 basamaklı ordinal bir skala üzerinden puanlanır. Bu yapı, klinisyenlere hastanın rehabilitasyon sürecindeki ilerlemesini izleme, taburculuk planlaması yapma ve bakım yükünü objektif olarak nicelleştirme imkanı tanır.

Etimoloji

Latince 'functio' (yerine getirme, icra) ve 'independentia' (bağımsızlık, başkasına muhtaç olmama) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Barthel İndeksi ile sıklıkla karıştırılır; Barthel İndeksi daha çok temel öz bakım ve hareketliliğe odaklanırken, FIM bilişsel iletişim ve sosyal etkileşim bileşenlerini de içerecek şekilde çok daha kapsamlı bir değerlendirme sunar.