İstifçi Yönelim
Hoarding Orientation
Tanım
Erich Fromm'un varoluşsal psikanalizinde, bireyin kişisel ihtiyaçlarının asla tam olarak karşılanamayacağına dair derin bir güvensizlik duyması ve güvenlik algısını yalnızca biriktirdiklerine ve sahip olduklarına dayandırmasıyla karakterize edilen kişilik örüntüsüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Kırk yılı aşkın süredir tek bir çöpü bile atmayan, en küçük fatura kağıtlarını dahi kategorize ederek sandıklarda saklayan ve evine tek bir misafir dahi kabul etmeyen bir bireyin, eşyalarını kaybettiğinde yaşadığı yoğun panik ve anksiyete tablosu bu yönelimin klinik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Erich Fromm’un sosyal karakter kuramının temel yapı taşlarından biri olan istifçi yönelim, dünyayı tükenmekte olan ve tehditkar bir kaynak havuzu olarak algılayan bir içsel modelle çalışır. Bu yönelime sahip bireyler, dış dünyadan gelebilecek her türlü tehlikeye veya yoksunluğa karşı kendilerini ancak maddi nesneleri, parayı, duyguları ve hatta düşünceleri sıkıca muhafaza ederek koruyabileceklerine inanırlar. Sabit, inatçı, aşırı düzenli ve şüpheci bir zihinsel yapı sergilerler. Klasik psikanalizdeki anal-retant kişilik ile büyük ölçüde örtüşür; ancak Fromm bu kavramı salt libidonal bir saplantıdan ziyade, bireyin modern pazar ekonomisi ve yabancılaşma süreçleriyle baş etme biçimi olarak sosyolojik ve varoluşsal bir düzlemde ele alır.
Etimoloji
Karıştırmayın
İstifleme Bozukluğu (Hoarding Disorder) ile karıştırılmamalıdır; birincisi Frommian anlamda varoluşsal ve karaktersel bir yönelimi ifade ederken, ikincisi DSM-5 tabanlı klinik bir dürtü kontrol ve nesne biriktirme bozukluğudur.