Kabarcık Grafiği
Bubble Plot
Tanım
İki boyutlu bir saçılım grafiğinin (scatterplot) temel yapısını koruyarak, dairelerin yarıçapları veya alanları aracılığıyla üçüncü bir nicel değişkenin görselleştirilmesine olanak tanıyan çok boyutlu bir istatistiksel grafik türüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir psikiyatri araştırmacısının, farklı şehirlerdeki hastanelerde yatan şizofreni hastalarının verilerini incelediğini düşünelim. Yatay eksen (X) hastanede kalış süresini, dikey eksen (Y) günlük antipsikotik doz miktarını gösterirken; grafikteki her bir dairenin çapı, hastaların ortalama yaşını temsil eder. Büyük kabarcıklar yaşlı hasta gruplarını işaret ederken, bu üçlü ilişkinin dağılımı tek bakışta analiz edilebilir.
Derin Analiz
Kabarcık grafikleri, veri bilimi ve istatistikte, çok değişkenli veri kümelerinin karmaşık ilişk örüntülerini tek bir düzlemde incelemek için kritik bir araçtır. Standart X ve Y eksenleri iki değişken arasındaki doğrusal veya doğrusal olmayan korelasyonu (örneğin gelir ve eğitim yılı) sergilerken, veri noktalarını temsil eden dairelerin boyutu (çapı veya alanı) üçüncü bir değişkenin (örneğin yaş veya risk skoru) büyüklük derecesini kodlar. Bilişsel ergonomi ve veri görselleştirme ilkeleri açısından, insan görsel sisteminin alan ve hacim algısındaki oran (scaling) yanılsamalarını önlemek için dairelerin yarıçapının değil, alanının veriye doğru orantılı olarak ölçeklenmesi istatistiksel geçerlilik açısından zorunludur. Klinik ve epidemiyolojik araştırmalarda, hasta popülasyonlarının demografik yayılımlarını ve risk faktörlerini çoklu katmanlarda sunmak için sıklıkla tercih edilir.
Etimoloji
İngilizce 'bubble' (küçük hava küresi, kabarcık) ve 'plot' (harita, şema, çizim) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; kökeni Eski İngilizce ve Orta Felemenkçe dönemindeki ses taklitli sözcüklere dayanır.
Karıştırmayın
Saçılım grafiği (scatterplot) ile sıklıkla karıştırılır; temel fark, saçılım grafiğinin yalnızca iki değişken arasındaki ilişkiyi göstermesi, kabarcık grafiğinin ise üçüncü bir boyutu (büyüklük) içermesidir.