Çok-değişkenli Analiz
Multivariate Analysis
Tanım
Bir ya da birden fazla yordayıcı ile birden çok bağımlı değişken arasındaki karmaşık ilişkileri eşzamanlı olarak inceleyen gelişmiş istatistiksel prosedürler kümesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikoloji araştırmasında, yeni geliştirilen bir psikoterapi programının hastaların üzerindeki etkisini inceleyen bir araştırmacı; depresyon, kaygı ve işlevsellik olmak üzere üç farklı bağımlı değişkeni tek tek incelemek yerine, bu değişkenleri ve hastaların yaş ile başlangıç stres skorlarını eşzamanlı olarak 'çok-değişkenli varyans analizi' (MANOVA) ile test eder. Bu sayede tip-1 hata oranını koruyarak müdahalenin genel klinik profil üzerindeki ortak etkisini görür.
Derin Analiz
Çok-değişkenli analiz, doğası gereği tek boyutlu yaklaşımların yetersiz kaldığı çok katmanlı insan davranışı ve nörobiyolojik verileri modellemek için tasarlanmıştır. Tek değişkenli (univariate) analizler hata payını artırırken ve değişkenler arası ortak varyansı göz ardı ederken; bu yöntem, faktör analizi, kanonik korelasyon, MANOVA ve yapısal eşitlik modellemesi (SEM) gibi tekniklerle verinin bütünsel mimarisini korur. Matris cebirine dayanan bu süreç, gizil (latent) yapıların ortaya çıkarılmasında ve çoklu regresyon modellerinde hata terimlerinin ortak dağılımlarının matematiksel olarak kontrol edilmesinde temel bir rol oynar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Çok-değişkenli analiz (multivariate analysis) sıklıkla çok-lisanlı veya çok-faktörlü tek değişkenli modellerle karıştırılır. Asıl ayırt edici kriter, bağımlı değişken sayısının birden fazla olmasıdır; eğer birden çok bağımsız değişken varsa ancak tek bir bağımlı değişken inceleniyorsa bu 'çoklu regresyon' (multiple regression) veya 'çoklu analiz' kapsamındadır, multivariate değildir.
Keşfetmeye Devam Edin
Yapısal Eşitlik Modellemesi
Yapısal Eşitlik Modellemesi
SEM
Gözlenen değişkenler ile gizil (latent) değişkenler arasındaki karmaşık nedensel ilişkileri aynı anda test etmeye olanak tanıyan, çok değişkenli kapsamlı bir istatistiksel analiz yöntemidir.
İncele
Faktör Analizi
Faktör Analizi
Factor Analysis
Gözlenen çok sayıda birbiriyle ilişkili değişkeni, aralarındaki ortak varyansı temel alarak daha az sayıda gizli ve soyut değişkene (faktöre) indirgeyen çok değişkenli bir istatistiksel yöntem.
İncele
MANOVA
MANOVA
MANOVA
Birden fazla sürekli bağımlı değişkenin ortalamaları arasındaki farkların, bir veya daha fazla kategorik bağımsız değişkene göre aynı anda incelenmesini sağlayan parametrik bir istatistiksel testtir.
İncele