Kaçınma Titrasyonu
Escape Titration
Tanım
Şiddeti zamanla artan caydırıcı bir uyarıcının etkisini, denemeden kaçınma tepkisi vererek belirli bir düzeyde tutma veya azaltma prosedürüdür.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir kemirgene verilen elektrik akımının şiddeti her saniye kademeli olarak artırılmaktadır. Denek, özel bir kaldıraç basma davranışı gerçekleştirerek akım şiddetini sabit bir miktar (örneğin 0.2 miliamper) aşağı çekebilmektedir. Sürekli kaldıraç basarak akımı tolerans sınırında tutmayı öğrenen denek, böylece aversif uyaranın üst sınırını kendi kontrolü altında manipüle etmiş olur.
Derin Analiz
Deneysel psikoloji ve öğrenme kuramları çerçevesinde geliştirilen kaçınma titrasyonu, organizmanın aversif (itici) uyaranlar üzerindeki kontrol kapasitesini ölçmek için kullanılan operant koşullandırma paradigma türlerinden biridir. Denek, verilen bir yanıtsal davranışla şok veya yüksek ses gibi itici uyaranın şiddetini kademeli olarak düşürebilir. Bu yöntem, geleneksel 'hepsi ya da hiç' tarzı kaçış paradigmalarından farklı olarak, uyaran yoğunluğunun sürekli bir skala üzerinde modüle edilmesine olanak tanır. Bilişsel ve davranışsal düzeyde, bireyin ya da organizmanın tolerans eşiklerinin ve stresör kontrol algısının kantitatif analizi için kritik veriler sunar.
Etimoloji
İngilizce 'escape' (kaçış, kaçınma) ve Latince 'titratio' (ölçme, oranlama - titrare kökünden) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Deneysel psikolojide uyarıcı şiddetinin kademeli ayarlanmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Kaçış koşullanması (escape conditioning) ile sıklıkla karıştırılır; kaçış koşullanmasında organizma uyaranı tamamen sonlandırırken, kaçış titrasyonunda uyaran tamamen ortadan kalkmaz, sadece şiddeti denek tarafından ayarlanır.