Kalite Ayarlanmış Yaşam Yılları (qalys)
Quality Adjusted Life Years (qalys)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Majör depresif bozukluk tanısı alan bir kohort üzerinde uygulanan yeni bir bilişsel davranışçı terapi (BDT) programının maliyet-etkinlik analizi yapılırken, hastaların tedavi öncesi ve sonrası işlevsellik skorları QALYs formülüne entegre edilir. Tedavi öncesi yaşam kalitesi skoru 0.4 olan bir hastanın, 2 yıllık başarılı terapi süreci sonunda bu skoru 0.8'e yükseltmesi, müdahalenin net QALY kazancını ve dolayısıyla sağlık bütçesinden ayrılacak kaynağın rasyonelliğini belirler.
Derin Analiz
Sağlık ekonomisi, klinik karar verme süreçleri ve epidemiyolojide kullanılan bu metrik, tıbbi müdahalelerin maliyet-etkinliğini değerlendirmek için standart bir para birimi dışı değerleme sağlar. Algoritma temel olarak kazanılan yaşam süresinin niceliğini, ilgili dönemin sağlıkla ilgili yaşam kalitesi (HRQoL) katsayısı ile çarpar. Örneğin, tam sağlıkla geçirilen bir yıl 1 QALY ederken, yaşam kalitesi ölçeklerinde (EQ-5D gibi) 0.5 olarak puanlanan bir yıl, iki yıl yaşansa bile toplamda 1 QALY değerine denk gelir. Klinik psikiyatri ve farmakoekonomide, yeni bir psikoterapi protokolünün veya antidepresan tedavisinin toplumsal maliyet yükünü minimize ederken hastanın işlevsellik oranını ne derece artırdığını ampirik olarak modellemede kritik bir karar destek aracıdır.
Etimoloji
İngilizce 'quality' [nitelik/kalite] + 'adjusted' [ayarlanmış] + 'life' [yaşam] + 'years' [yıllar] kelimelerinin birleşiminden oluşan, sağlık ekonomisi ve klinik epidemiyolojide geliştirilmiş bir bileşik metrik kökeni.
Karıştırmayın
Engellilik Ayarlanmış Yaşam Yılları (DALY) ile sıkça karıştırılır; DALY hastalık yükünü ve kayıp yıllar perspektifini (kayıp) ölçerken, QALYs kazanılan sağlığı ve yaşam kalitesini (kazanç) merkeze alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sağlık Ekonomisi
Sağlık Ekonomisi
Health Economics
Sağlık hizmetlerinin üretimi, dağıtımı ve tüketiminde kıt kaynakların optimal kullanımı ile maliyet-etkililik analizlerini inceleyen uygulamalı ekonomi dalı.
İncele
Maliyet-etkinlik Analizi
Maliyet-etkinlik Analizi
Cost-effectiveness Analysis
Alternatif müdahale veya programların ekonomik maliyetlerini, elde edilen klinik veya sağlamsal çıktı birimleriyle (örneğin kazanılan yaşam yılı) kıyaslayan nicel bir değerlendirme yöntemidir.
İncele
Yaşam Kalitesi
Yaşam Kalitesi
Quality Of Life
Bireyin yaşamından elde ettiği genel hoşnutluk derecesini ve fiziksel, duygusal, maddi refah ile toplumsal katılım düzeyini kapsayan çok boyutlu bir yapıdır.
İncele