Kalvinizm
Calvinism
Tanım
Tanrı'nın kurtuluşu yalnızca önceden seçilmişlere (predestination) lütfettiğini, insanın özgür iradesiyle bu kaderi değiştiremeyeceğini savunan Protestan Hristiyanlık teolojisi.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikoloji pratiklerinde, katı dini dogmalara sahip bağlamlardan gelen bireylerin 'yetersizlik' ve 'affedilmezlik' inançları işlenirken Kalvinist mutlak kadercilik kalıntılarının bilişsel şemalar üzerindeki baskısı analiz edilir.
Derin Analiz
Din psikolojisi ve kültürel psikoloji bağlamında Kalvinizm, bireylerin içsel motivasyonlarını, kader algısını ve ahlaki sorumluluklarını derinden şekillendiren bir inanç sistemidir. Predestinasyon (mutlak kadercilik) doktrini, bireylerin kendi çabalarıyla kurtuluşa eremeyeceğini öngörür; bu durum psikolojik düzeyde ya derin bir çaresizlik ve fatalizm ya da dünyevi başarıların ve çalışkanlığın 'seçilmişliğin işareti' olarak yorumlandığı yoğun bir başarı motivasyonu doğurur (Max Weber'in Protestan Ahlakı tezi). Klinik açıdan, bu dogmatik determinizm, bireylerin kontrol odağını tamamen dışsal bir ilahi iradeye bağlamasına ve buna bağlı olarak varoluşsal kaygı veya suçluluk döngülerine girmesine yol açabilir.
Etimoloji
Fransız teolog ve reformcu Jean Calvin'in (John Calvin, 1509–1564) soyadından ve Latince '-ismus' (akım, öğreti) ekinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Arminyancılık (Arminianism) ile karıştırılır; Arminyancılık insan özgür iradesini ve kurtuluşta bireysel tercihin geçerliliğini savunurken, Kalvinizm mutlak ilahi egemenliği ve önceden belirlenmiş kaderi savunur.