Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kavram Tanımlama Görevi

Concept-identification Task

Tanım

Katılımcıların, belirli bir kurala veya hipoteze dayanarak önceden belirlenmiş bir kavramın örneklerini örnek olmayanlardan ayırmasını gerektiren deneysel bir bilişsel görev.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir psikoloji laboratuvarında bir katılımcıya üzerinde farklı renk, şekil ve kenar çizgisine sahip geometrik şekillerin bulunduğu kartlar gösterilir. Deney yöneticisi her kart gösteriminde katılımcıya 'Evet, bu hedef kavramın örneği' veya 'Hayır, değil' geri bildirimi verir. Katılımcı, ilk birkaç denemede rastgele tahminler yürütürken, geri bildirimleri işleyerek kuralın 'sadece mavi kareler' olduğunu keşfeder ve sonraki tüm eşleştirmeleri bu hipoteze göre kusursuz bir şekilde gerçekleştirir.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve deneysel psikolojide, kategorizasyon, hipotez test etme ve tümevarımsal akıl yürütme süreçlerini incelemek için kullanılan temel bir laboratuvar paradigmasıdır. Bu görevde bireye çeşitli uyarıcılar (genellikle şekil, renk, sayı gibi çoklu boyutlara sahip uyarıcı kartları veya dijital uyaranlar) sunulur ve deneme-yanılma yoluyla hangi ortak özelliğin veya kuralın (örneğin; 'sadece kırmızı daireler') hedef kavramı tanımladığı keşfetmesi beklenir. Nörobiyolojik düzeyde, bu süreç prefrontal korteksin yürütücü işlevleri, çalışma belleği ve anterior singulat korteksin hata izleme mekanizmalarını yoğun bir şekilde devreye sokar. İstatistiksel olarak performans, öğrenme eğrileri ve hipotez değiştirme stratejilerinin analizi üzerinden değerlendirilir.

Etimoloji

Latince 'conceptus' (zihinde oluşturulan fikir, kavram, 'concipere' kökünden) ve 'identificare' (aynı kılmak, tanımak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kavram keşfi görevi (concept-discovery task) ile sıklıkla karıştırılır; kavram keşfi görevinde kural katılımcı tarafından tamamen açık uçlu olarak sıfırdan oluşturulurken, kavram tanımlama görevinde hedef kavram deneyci tarafından önceden belirlenmiştir ve katılımcının amacı bu önceden var olan kuralı bulmaktır.