Kolektif Bilgi İşleme Modeli
Collective İnformation-processing Model
Tanım
Grup üyelerinin, ortak tartışma süreçleri aracılığıyla bilgiyi birleştirip işleyerek nihai kararlar, tercihler ve yargılar oluşturduğunu varsayan genel teorik karar alma açıklaması.
Örnek Vaka / Uygulama
Beş kişilik bir yönetim kurulu, yeni bir yatırım stratejisi belirlemek üzere toplandığında, her üye kendi uzmanlık alanına ait özel verileri masaya getirir. Kolektif bilgi işleme modeli çerçevesinde kurul, bu verileri tartışarak ortak bir havuzda birleştirir ve bireysel olarak ulaşamayacakları kapsamlı bir nihai yargıya varır.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve örgütsel davranış bağlamında bu model, bireysel zihinsel sınırların ötesine geçerek grupların nasıl bir 'üst-bilişsel' sistem gibi çalıştığını inceler. Süreç, üyeler arası bilgi alışverişi, kodlama, depolama ve geri çağırma aşamalarını kapsar. Bireylerin sahip olduğu benzersiz bilgiler (unshared information) ile grubun ortak bilgi havuzu arasındaki etkileşim, karar kalitesini doğrudan belirler. Model; grup kutuplaşması, fikir birliği baskısı ve yankı odası etkileri gibi bilişsel sapmaların bilişsel temellerini anlamak için kritik bir analitik çerçeve sunar.
Etimoloji
Latince 'collectus' (toplanmış, bir araya getirilmiş) + 'informare' (şekillendirmek, bilgilendirmek) sözcüklerinin bileşimiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Grup düşüncesi (Groupthink) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; ancak grup düşüncesi uyum sağlama baskısıyla mantıksal analizin bozulmasını ifade ederken, kolektif bilgi işleme modeli bilgi paylaşımı ve bilişsel iş yükünün dağıtılması mekanizmalarının nötr veya işlevsel tanımıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Karşılıklı Hoşlanma
Karşılıklı Hoşlanma
Reciprocal Liking
Bireylerin, kendilerinden hoşlandığını veya ilgi duyduğunu fark ettikleri kişilere karşı benzer bir çekim ve olumlu tutum geliştirme eğilimi.
İncele
Ortak Varlıkların Trajedisi
Ortak Varlıkların Trajedisi
Tragedy Of The Commons
Bireylerin kısa vadeli kişisel çıkarları doğrultusunda ortak bir kaynağı aşırı tüketerek uzun vadede tüm topluluğun yıkımına yol açtığı sosyal bir ikilemdir.
İncele
Card-stacking
Card-stacking
Card-stacking
Yalnızca destekleyici kanıtları öne çıkarıp karşıt bilgileri gizleyerek veya manipüle ederek algıyı kasıtlı olarak yönlendiren bir ikna ve propaganda tekniğidir.
İncele
Telafi Edici Öz-yüceltme
Telafi Edici Öz-yüceltme
Compensatory Self-enhancement
Bireyin bir alandaki başarısızlık veya olumsuz geri bildirimi, ilişkisiz başka bir alandaki olumlu özelliklerini aşırı vurgulayarak dengeleme ve benlik saygısını koruma stratejisi.
İncele