Kontrast Kodlama
Contrast Coding
Tanım
Varyans analizi ve çoklu doğrusal regresyonda, önceden belirlenmiş hipotezlerin test edilmesi amacıyla kategorik değişkenlerin ortalamalarına belirli ağırlıklar atanması yöntemi.
Örnek Vaka / Uygulama
Dört farklı psikoterapi yönteminin (Bilişsel Davranışçı, Psikodinamik, Gestalt ve Kontrol Grubu) etkinliklerini inceleyen bir araştırmada, araştırmacı ilk iki yöntemin ortalamasını son iki yöntemin ortalamasıyla karşılaştırmak istiyorsa, gruplara sırasıyla +1, +1, -1 ve -1 kontrast ağırlıklarını atayarak bu spesifik hipotezi test edebilir.
Derin Analiz
Kontrast kodlama, istatistiksel modellemede genel grup farklarını test etmek yerine, araştırmacının teorik beklentileri doğrultusunda spesifik grup karşılaştırmaları yapmasını sağlar. Sürecin temel matematiksel kuralı, her bir karşılaştırma setindeki ağırlıkların toplamının tam olarak sıfıra eşit olması gerekliliğidir; bu kural istatistiksel bağımsızlığı ve ortogonaliteyi garanti eder. Geleneksel kukla (dummy) kodlamanın aksine, kontrast kodlama doğrudan a priori hipotezlerin test edilmesine olanak tanır ve hata payını minimize ederek istatistiksel gücü (statistical power) artırır.
Etimoloji
Latince 'contra-' (karşı, zıt) ve 'stare' (durmak) fiillerinin birleşiminden oluşan 'contrast' ile İngilizce 'code' kelimelerinin birleşimi.
Karıştırmayın
Dummy kodlama (kukla değişken kodlama) ile sıklıkla karıştırılır; dummy kodlama her kategoriyi referans kategorisiyle kıyaslarken, kontrast kodlama araştırmacının teorik sorularına göre özel ağırlık kombinasyonları kurar.