Kontrollü Dikkat
Controlled Attention
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir kafeteryada ders çalışmaya çalışan bir öğrencinin, etraftaki yüksek sesleri ve konuşmaları bilinçli olarak görmezden gelerek dikkatini okuduğu akademik makaleye odaklaması kontrollü dikkatin işlevsel bir örneğidir.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve nöropsikoloji bağlamında kontrollü dikkat, prefrontal korteksin (özellikle dorsolateral prefrontal korteks ve anterior singulat korteks) yönetiminde yürütücü işlevlerin merkezi bir bileşenidir. Otomatik dikkat süreçlerinin aksine, bilişsel çaba, kapasite sınırlılığı ve hedef odaklı niyet gerektirir. Çalışma belleği kapasitesi ile doğrudan ilişkili olup, karmaşık problem çözme, karar verme ve yeni öğrenme görevlerinde performansı belirleyen anahtar faktördür.
Etimoloji
Latince 'controversus' (karşılaştırılmış/denetlenmiş) ve 'attendere' (ad [yönelmek] + tendere [gerilmek/uzanmak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Seçici dikkat (selective attention) ile sıklıkla karıştırılır; seçici dikkat daha çok duyusal girdilerin filtrelenmesini kapsarken, kontrollü dikkat bu filtrelenmiş bilginin işlenmesi sürecinde iradi efor ve kaynak tahsisini ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Seçici Dikkat
Seçici Dikkat
Selective Attention
Çevredeki zengin ve rekabetçi uyarıcı dizgesi arasından hedefe yönelik olanların filtrelenerek öne çıkarılması, iradesiz veya çevresel uyarıcıların ise bastırılması yetisidir.
İncele
Çalışma Belleği
Çalışma Belleği
Working Memory
Bilgiyi zihinde geçici olarak tutma ve karmaşık bilişsel görevleri yerine getirmek için bu bilgi üzerinde işlem yapma kapasitesi sunan sınırlı kapasiteli bilişsel sistem.
İncele