Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Küresel Bozulma Ölçeği

Global Deterioration Scale (GDS)

Tanım

Yaşlı bireylerde Alzheimer hastalığı başta olmak üzere birincil dejeneratif demansların şiddetini, bakım verenlerin gözlemlerine dayalı olarak 7 aşamada değerlendiren klinik ölçek.

Örnek Vaka / Uygulama

74 yaşındaki bir hasta, son aylarda evini bulmakta zorlanma, yakın geçmişteki olayları tamamen unutma ve günlük kişisel hijyen ihtiyaçlarını tek başına karşılayamama şikayetleriyle kliniğe getirilir. Bakım veren eşinin ve çocuklarının klinik görüşmedeki detaylı gözlemleri doğrultusunda, hastanın GDS evrelemesinde 6. evrede (şiddetli bilişsel gerileme / orta derece demans) olduğu saptanır.

Derin Analiz

1982 yılında Barry Reisberg tarafından geliştirilen Küresel Bozulma Ölçeği (GDS), bilişsel işlevsellik kaybını normal yaşlanmadan en ileri düzey demansa kadar derecelendiren klinik bir evreleme aracıdır. Yapı, 1'den (hiçbir bilişsel gerileme yok) 7'ye (çok şiddetli bilişsel gerileme) kadar uzanan bir spektrum sunar. Değerlendirme sürecinde hastanın bellek, yönelim, öz bakım becerileri ve sosyal işlevsellik düzeyleri bakım verenin bildirimleri doğrultusunda incelenir. Nörodejeneratif süreçlerin takibinde, hastalık seyrinin haritalandırılmasında ve farmakolojik olmayan müdahalelerin planlanmasında ampirik bir kılavuz işlevi görür.

Etimoloji

Latince 'globus' (küre, bütün) + Orta İngilizce 'deteriorate' (kötüleşmek, bozulmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Mini Mental Test (MMSE) ile sıklıkla karıştırılır; MMSE anlık bilişsel performansı puanlayan bir tarama testiyken, GDS klinik gözleme dayalı uzun vadeli hastalık evreleme sistemidir.