Madde Bağlantılı Bozukluk
Substance-related Disorder
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Yirmi dört yaşındaki bir bireyin, akademik ve sosyal hayatındaki işlevselliğinin düşmesine rağmen, opioid bazlı analjezikleri giderek artan dozlarda kullanmaya devam etmesi, bırakma girişimlerinde yoğun anksiyete, titreme ve kas ağrıları (yoksunluk belirtileri) yaşaması bu kategoriye girer.
Derin Analiz
DSM-5 ve DSM-5-TR sınıflandırmasında iki ana gruba ayrılır: Madde kullanım bozuklukları (substance use disorders) ve madde kaynaklı bozukluklar (substance-induced disorders). Nörobiyolojik temelde, mezolimbik dopaminerjik ödül sisteminin kronik ve adaptif olmayan uyarımı yatar. Beynin nükleus akkumbens ve prefrontal korteks aksındaki bu hiperaktivasyon, doğal ödüllerin yerini maddenin almasına, dürtü kontrolünün zayıflamasına ve homeostazın bozulmasına yol açar. Genetik yatkınlık, epigenetik faktörler ve çevresel stresörler etiyolojide ortak rol oynar.
Etimoloji
Karıştırmayın
Madde kötüye kullanımı (substance abuse) kavramı DSM-5 ile birlikte 'madde kullanım bozukluğu' çatısı altında şiddet derecelerine (hafif, orta, ağır) bölünmüştür. Entoksikasyon (zehirlenme) ise sadece akut etkiyi tanımlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Madde Kullanım Bozukluğu
Madde Kullanım Bozukluğu
Substance Use Disorder
Maddeye bağlı olumsuz sonuçlara ve işlevsellikte belirgin bozulmaya rağmen devam eden fizyolojik, davranışsal ve bilişsel belirtiler kümesi.
İncele
Yoksunluk Sendromu
Yoksunluk Sendromu
Abstinence Syndrome
Bağımlılık yapıcı maddelerin ani kesilmesi veya azaltılması sonucunda ortaya çıkan karakteristik fizyolojik ve davranışsal bulgular kümesidir.
İncele