Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mali-mali

Mali-mali

Tanım

Filipinler kültürüne özgü, ani korkutma veya şok edici uyaranlar sonrasında ortaya çıkan; ekolali (ses taklidi), ekopraksi (hareket taklidi) ve otomatik itaatle karakterize kültüre özgü bir sendromdur.

Örnek Vaka / Uygulama

Filipinler'in kırsal bir bölgesinde yaşayan orta yaşlı bir kadın, arkasından ani bir sesle korkutulduğunda çığlık atarak karşısındakinin elindeki nesneyi istem dışı taklit etmeye başlar ve bir süre etraftakilerin söylediği son kelimeleri tekrarlar.

Derin Analiz

Mali-mali, DSM-5 ve ICD-11 sınıflandırmalarında kültürel olarak ilişkili sendromlar (culture-bound syndromes) kategorisinde değerlendirilir. Ekolali, ekopraksi ve koprolali (küfür etme) gibi belirtilerle kendini gösteren bu durum, genellikle ağır stres, ani korkutulma veya travmatik şok anlarında tetiklenen bir disosiyatif reaksiyon biçimidir. Birey, uyaran karşısında iradi kontrolünü geçici olarak kaybeder ve etrafındakilerin hareketlerini ya da seslerini aynalamaya başlar. Nörobiyolojik düzeyde, ani amigdala aktivasyonu ve prefrontal korteksin alt kortikal merkezler üzerindeki inhibisyonunun geçici olarak aksamasıyla açıklanabilecek bir motor ve vokal deşarj durumudur.

Etimoloji

Tagalogça kökenli olup, Filipinler yerel kültüründe istemsiz taklit, şaşkınlık ve otomat benzeri davranışları ifade eden yerel bir tabirdir.

Karıştırmayın

Latah (Benzer bir Güneydoğu Asya sendromudur ancak daha çok Endonezya ve Malezya'da görülür); Tourette Sendromu (Nörogelişimsel bir bozukluk olup kültürel tetikleyicilerden bağımsız olarak kronik seyreder).

Keşfetmeye Devam Edin

Latah

Latah (lattah)

Genellikle Güneydoğu Asya kültürlerinde görülen, abartılı irkilme tepkisi, ekolali, ekopraksi ve koprolali ile karakterize kültüre özgü bir sendromdur.

İncele

Kültüre Özgü Sendrom

Culture-specific Syndrome

Belirli bir kültürel grubun veya topluluğun üyeleri tarafından tanınan, genellikle yerel bir etiyolojik çerçeveye sahip ve Batı psikiyatrik nosolojisinde doğrudan karşılığı bulunmayan, coğrafi ve kültürel olarak sınırlı klinik belirtiler kümesidir.

İncele

Ekopraksi

Echopraxia

Bir başka bireyin fiziksel hareketlerinin, jestlerinin veya mimiklerinin istem dışı ve otomatik olarak taklit edilmesi durumu.

İncele

Ekolali

Echolalia

Bir bireyin karşısındaki kişi tarafından sarf edilen kelimeleri, sesleri veya cümleleri istemsiz ve yineleyici bir biçimde taklit etmesiyle karakterize edilen nörogelişimsel ve klinik belirti.

İncele