Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Medyan Testi

Median Test

Tanım

İki veya daha fazla bağımsız örneklemin medyanlarının aynı popülasyondan gelip gelmediğini değerlendiren, varsayım gerektirmeyen nonparametrik bir istatistiksel yöntemdir.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir klinik psikoloğun, üç farklı terapi yönteminin (Bilişsel Davranışçı Terapi, Kabul ve Kararlılık Terapisi, Psikanaliz) hastaların semptom azalma süreleri (gün olarak) üzerindeki etkisini incelediğini varsayalım. Veriler aşırı sağa çarpık olduğundan ve normal dağılım varsayımı ihlal edildiğinden, medyan testi kullanılarak grupların ortanca iyileşme sürelerinin anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığı nonparametrik olarak test edilir.

Derin Analiz

Medyan testi, veri setlerinin normal dağılım varsayımını karşılamadığı veya verilerin ordinal (sıralama) düzeyde olduğu durumlarda merkezi eğilimi karşılaştırmak için tasarlanmış çıkarımsal bir istatistik aracıdır. Temel mantığı, tüm örneklemlerin birleştirilerek ortak bir medyan hesaplanması ve ardından her bir grubun bu ortak medyanın altında ve üstünde kalan gözlem sayılarıyla bir ki-kare ($$\chi^2$$) kontingans tablosu oluşturulmasına dayanır. Pearson'un ki-kare testinin özel bir uygulaması olarak çalışır. Modern uygulamalarda literatürde Wilcoxon-Mann-Whitney testi ile sıklıkla ilişkilendirilse de, orijinal Mood'un medyan testi özellikle değerlere (outliers) karşı dirençli olması nedeniyle robust (dayanıklı) istatistik analizlerinde kritik bir rol oynar.

Etimoloji

Latince 'medianus' [ortada bulunan, orta] ve İngilizce 'test' [sınama, deneme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon işaretli sıra toplamı testi ile sıklıkla karıştırılır. Mann-Whitney U testi verilerin tam sıra (rank) ortalamalarını karşılaştırırken, klasik medyan testi yalnızca gözlemlerin ortak medyanın üzerinde veya altında kalma frekanslarını dikkate alır; bu nedenle istatistiksel gücü Mann-Whitney'e kıyasla genellikle daha düşüktür.